İran’la yaşanan savaşın enerji piyasalarında yol açtığı fiyat artışları, ABD’li petrol şirketlerinin kazançlarını rekor seviyeye taşıdı. ABD’de tüketiciler benzin ve motorin için daha fazla ödeme yaparken, 50’den fazla büyük petrol ve doğal gaz şirketinin nisan-eylül dönemindeki toplam kârının 130 milyar doları aştığı tahmin ediliyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından enerji piyasalarında yaşanan dalgalanma, ABD’li petrol şirketlerine yüksek kazanç sağladı. Amerikalılar akaryakıt fiyatlarındaki artış nedeniyle daha fazla harcama yaparken, ABD merkezli petrol ve doğalgaz şirketlerinin kârı da önemli ölçüde yükseldi.

The New York Times gazetesinin haberine göre, 50’den fazla büyük ABD’li petrol ve doğalgaz şirketinin nisan-eylül ayları arasındaki toplam kârının 130 milyar doları aştığı tahmin ediliyor.

Çoğunluğu petrol ve doğalgaz üreticileri ile rafinerilerden oluşan şirketlerin performansına dayanan bu hesaplama ihtiyatlı bir tahmin olarak değerlendiriliyor. Söz konusu rakam, savaşın başladığı mart ayındaki ve ekim ayındaki kazançları kapsamıyor.

Geçen yıl aynı dönemde 47 milyar doların altında kalmıştı

ABD’li petrol şirketlerinin kârındaki artış, geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırıldığında daha net ortaya çıkıyor.

Şirketler, petrol fiyatlarının daha düşük seyrettiği ve ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret savaşının ilk etkilerinin hissedildiği 2025’in aynı altı aylık döneminde toplamda 47 milyar doların altında kâr elde etmişti.

Bu yılki yüksek kazançlar, savaşların enerji tedarikini sekteye uğrattığı dönemlerde ekonomik maliyetin kimler tarafından karşılandığı ve bu süreçten kimlerin kazanç sağladığı tartışmalarını yeniden gündeme getirdi.

Brown Üniversitesi İklim Çözümleri Laboratuvarı tarafından yapılan analize göre, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarını başlatmasından bu yana Amerikalılar benzin ve motorin için normalden 147 milyar dolar daha fazla harcadı.

Bu miktar, hane başına bin 100 doların üzerinde ek harcamaya karşılık geliyor.

Rafineriler savaşın etkisiyle daha fazla kazanç sağladı

Enerji piyasalarındaki gelişmelerden bütün şirketler aynı ölçüde yararlanmadı. Özellikle Ortadoğu ve Rusya'daki çatışmalar nedeniyle yakıt üretim tesislerinin ağır hasar görmesi, ABD’li rafinerilerin kazançlarını artırdı.

Küresel talebi karşılayabilecek rafineri sayısının azalması, faaliyetlerini sürdüren tesislerin kâr marjlarını yükseltti. Böylece ABD’li rafineriler, enerji piyasalarındaki arz daralmasından önemli ölçüde yararlandı.

ABD’li petrol üreticileri de çatışma bölgelerinde faaliyet göstermenin getirdiği risk ve maliyetlerle karşılaşmadan, yükselen petrol fiyatları sayesinde gelirlerini artırdı.

Exxon ve Chevron’un kârı katlandı

ABD’nin en büyük petrol şirketlerinden Exxon Mobil ve Chevron, cuma günü açıkladıkları üçüncü çeyrek bilançolarında son yılların en yüksek kazançlarına ulaştı.

Şirketlerin yüksek kârlılığında rafineri faaliyetleri önemli rol oynadı. Exxon Mobil’in kârı iki kattan fazla artarken Chevron’un kârı ise neredeyse üçe katlandı.

Exxon Mobil Finans Direktörü Neil Hansen, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, yüksek yakıt fiyatlarının tüketiciler ve işletmeler üzerindeki etkisini kabul ettiklerini belirtti.

Hansen, şu ifadeleri kullandı:

“Yüksek yakıt fiyatlarının aileler ve işletmeler üzerinde baskı oluşturduğunu elbette kabul ediyoruz. Bu, bir gecede yatırım yaparak koşullarından çıkamayacağınız türden bir durum ve iş kolu. Bugün önem taşıyan kararlar yıllar önce alındı.”

Öte yandan, ABD’de faaliyet gösteren onlarca petrol şirketinin üçüncü çeyrek finansal sonuçlarını önümüzdeki haftalarda açıklaması bekleniyor.