Amerikan basını, Katar öncülüğündeki arabulucu heyetin cumartesi günü Doha'da İranlı yetkililerle masaya oturacağını yazdı. Görüşme, Katar'ın ABD ve İran arasında doğrudan diyaloğu başlatmak için Tahran'da yürüttüğü 12 saatlik yoğun diplomasinin ardından geliyor.

Diplomatik kaynaklar, Katar başkentindeki heyetin Beyaz Saray ile kesintisiz temas halinde olduğunu ve ABD ile İran arasındaki “anlaşmazlık düğümünü çözmek” için olumlu ilerlemeler kaydedildiğini belirtiyor. Doha, tarafları nükleer program ve bölgesel güvenlik konularında doğrudan masaya oturtmak için birkaç gün içinde karşılıklı güven artırıcı adımlar atmaya ikna etmeye çabalıyor.

Washington ve Tahran’ın karşılıklı talepleri

Rûdaw'ın aktardığı bilgilere göre, süreç ABD ve İran'ın taban tabana zıt talepleri nedeniyle zorlu geçiyor.

ABD’li bir yetkili, Trump yönetiminin doğrudan görüşmelerin başlaması için İran’ın nükleer programdan taviz vermesini şart koştuğunu söyledi. Tahran ise masaya oturmak için limanlarına yönelik ablukanın kaldırılmasını, dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonlarının iade edilmesini ve petrol ihracatına yönelik kısıtlamaların esnetilmesini istiyor.

Arabulucular şu aşamada, ABD'nin yaptırımları hafifletmesine karşılık olarak İran'ın hasar gören nükleer tesislerini uluslararası denetçilere açmasını kapsayan bir ara formül üzerinde duruyor.

Trump yönetiminde 'İran' anlaşmazlığı

İran'la yürütülen dolaylı temaslar, ABD Başkanı Donald Trump’ın kabinesinde de fikir ayrılıklarına yol açmış durumda.

Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio Tahran ile masaya oturulmasına şüpheyle yaklaşarak İran’ın askeri harekatlarla zayıflatılmasını savunuyor. Buna karşılık Başkan Yardımcısı JD Vance ile Başkan'ın danışmanları Steve Witkoff ve Jared Kushner müzakere masasına dönülmesinden yana.

Ekonomik yaptırımların mimarı Hazine Bakanı Scott Bessent ise mevcut baskıların sonuç vermesi için zamana ihtiyaç olduğunu dile getiriyor. Nitekim Trump da cuma günü yaptığı açıklamada, “Konuşmak istiyorlar ama bizim zamanımız var, bu sıradan bir savaş değil” diyerek aceleci olmadıklarının mesajını verdi.

Bölgesel savaş endişesi tırmanıyor

Türkiye, Mısır, Irak, Pakistan ve Suudi Arabistan gibi bölge ülkeleri, ABD'deki ara seçimler öncesi tansiyonun düşürülmesi ve diplomatik yolların kullanılması yönünde uyarılarda bulunuyor. Cumhuriyetçilerin iç siyasette köşeye sıkışması halinde Washington'ın askeri seçeneğe daha fazla yaklaşabileceği ihtimali, bölge başkentlerindeki endişeyi derinleştiriyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD seçimlerinin ardından İran'a yönelik ortak bir askeri operasyon için Washington'a baskısını sürdürüyor. Tahran yönetimi ise enerji tesislerine yapılacak olası bir saldırıya, Körfez'deki petrol ve gaz tesislerini vurarak karşılık vereceğini açıkça ilan etti. Uzmanlar, böyle bir misillemenin küresel enerji piyasalarını felç edeceği ve çatışmaları tüm Ortadoğu'ya yayacağı uyarısında bulunuyor.