Irak Başbakanı Ali ez-Zaydi, ülkedeki silahlı grupların devlet otoritesi altında toplanmasına yönelik görüşmelerde önemli ilerleme kaydettiklerini söyledi.

El-Iraqiye televizyonuna konuşan Zaydi, Şengal Direniş Birlikleri (YBŞ-Yekîneyên Berxwedana Şengal) ile yürütülen görüşmelerin tamamlandığını ve Şengal Dağı’nın Irak ordusuna devredilmesi konusunda mutabakata varıldığını açıkladı.

Zaydi’nin verdiği bilgiye göre, anlaşma yalnızca Şengal Dağı’yla sınırlı değil.

Irak ordusunun buradaki kontrolü devralmasının ardından Türk askerlerinin bulunduğu Başika-Zilkan üssünün de Irak ordusuna geçmesi öngörülüyor.

Zaydi, hükümetin ülkedeki silahlı grupları devletin kontrolü altında toplamak için çalıştığını belirterek, 5 grupla mutabakata varıldığını, bunlardan üçüyle ilgili sürecin tamamlandığını söyledi.

Diğer iki grupla yürütülen işlemlerin sürdüğünü kaydeden Zaydi, başka gruplarla da görüşmelerin devam ettiğini ifade etti.

Zaydi, Şii silahlı gruplara ilişkin düzenlemelerin Haşdi Şabi bünyesine katılımı da içerdiğini belirtti.

Hükümetin hedefinin silahlı güçler üzerindeki denetimi merkezileştirmek olduğunu vurguladı.

ŞENGAL VE EZİDİLERİN DURUMU

Irak’ın kuzeybatısındaki Şengal, yalnızca güvenlik politikaları açısından değil, Ezidi halkının geleceği bakımından da kritik bir bölge.

IŞİD, 3 Ağustos 2014’te Şengal’e saldırarak Ezidi nüfusu hedef aldı. Binlerce kişi öldürüldü, binlerce kadın ve çocuk kaçırıldı. Kadınlar ve kız çocukları cinsel köleliğe ve sistematik şiddete maruz bırakıldı. Birleşmiş Milletler’in IŞİD suçlarını araştırmakla görevli UNITAD birimi, Ezidilere karşı savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım işlendiğine ilişkin makul gerekçeler bulunduğu sonucuna vardı.

Bu saldırıların ardından Şengal’de güvenlik ve yönetim yapısı değişti. IŞİD’e karşı mücadelede yerel Ezidi güçler de rol oynadı. YBŞ, bu süreçte ortaya çıkan yapılardan biri oldu. YBŞ’nin Şengal’deki varlığı Irak merkezi yönetiminin bölge üzerindeki denetimi ve Ezidilerin kendi güvenliklerini sağlama arayışıyla ilgili tartışmaların da parçası haline geldi.

BAŞİKA ÜSSÜ, ANKARA-BAĞDAT İLİŞKİLERİNDE ÖNEMLİ BAŞLIKLARDAN BİRİ

Musul yakınlarındaki Başika-Zilkan askeri kampı ise uzun süredir Ankara ile Bağdat arasında tartışma konusu.

Türkiye, 2015’te bölgede IŞİD’e karşı mücadele eden yerel güçlerin eğitilmesi amacıyla askeri varlık oluşturduğunu savunsa da Türk askerlerinin Irak topraklarındaki varlığı, Irak hükümetinin egemenlik itirazlarına ve iki ülke arasında diplomatik gerilimlere yol açtı.

Associated Press’in eylül ayında yayımladığı habere göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Zaydi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için New York’ta bulundukları sırada yaptıkları görüşmede Başika-Zilkan kampının aşamalı biçimde Irak federal hükümetine devredilmesi konusunda uzlaştı.

İki ülkenin ortak açıklamasında, devir süreci Irak’ın Şengal’de devlet otoritesini güçlendirmesine ve güvenlik önlemlerinde ilerleme kaydetmesine bağlandı.

Milli Savunma Bakanlığı da 1 Ekim’de yaptığı açıklamada, üssün kararlaştırılan mekanizma ve takvim doğrultusunda aşamalı olarak Irak makamlarına devredileceğini bildirdi.

Artıgerçek