ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı başlattığı askeri harekatın, ABD ordusunu ciddi bir finansal baskı altına soktuğu ortaya çıktı. Amerikan donanmasının savaş giderlerini karşılamak için personel maaşları için ayrılan fonlar dahil olmak üzere farklı bütçe kalemlerinden kaynak aktardığı bildirildi.

İngiliz The Guardian gazetesinin ulaştığı belgeler ile donanma yetkilileri, savunma yüklenicileri ve analistlerle yapılan görüşmeler, ABD donanmasının savaşın mali yükünü karşılamakta zorlandığını ortaya koydu.

ABD-İsrail ortak operasyonlarının mühimmat stoklarını kritik seviyelere düşürdüğü, İran'ın misilleme saldırılarının ise Ortadoğu'daki stratejik askeri üslere zarar vererek Washington'ın savunma harcamaları üzerindeki baskıyı artırdığı belirtildi.

Pentagon içindeki donanma finansmanına ilişkin bir bilgi notunda, çatışma operasyonlarının finanse edilmesi amacıyla personel hesaplarındaki kaynaklara başvurulduğu ve bunun "maaş ödemelerinde açıklar" oluşmasına yol açtığı uyarısı yer aldı.

Eski donanma subayı ve analist Harlan Ullman, yaşanan tabloyu "kumbaranın kırılması" olarak nitelendirerek, ordunun mevcut kaynaklarının tükenme noktasına geldiğini söyledi.

Yetkililer ve donanma yüklenicileri de nakit sıkıntısı nedeniyle kıyı tesislerinde acil olmayan bakım ve onarım çalışmalarının ertelendiğini doğruladı.

Maaş fonlarından savaş operasyonlarına kaynak

Trump'ın 28 Şubat'ta başlattığı savaş, donanmanın mevcut bütçesini kısa sürede tüketti. İlk saldırı dalgasını yöneten ve daha sonra kapsamlı bir deniz ablukası uygulayan donanma, savaşın en büyük mali yükünü üstlenen kuvvetlerden biri oldu.

Beyaz Saray, savaş harcamalarının karşılanabilmesi için Kongre'den acil ek bütçe talep etti. Ancak kamuoyunda savaşa yönelik desteğin düşük olması nedeniyle talebin Kongre'den geçme ihtimalinin zayıf olduğu değerlendiriliyor.

Donanmanın bütçe planlaması hakkında bilgi sahibi bir yetkili, savaş giderlerini karşılamak amacıyla farklı bütçe kalemlerinden kaynak aktarıldığını belirtti.

Yetkili, "Maaşlar için ayrılan para yurt dışı operasyonlarını finanse etmek için çekildi. Şu an henüz harcanmamış diğer fonlarla bu hesaplar kapatılmaya çalışılıyor. Maaş çeklerimizin zamanında yatırılması için bütçe yamalama yoluna gidiliyor" dedi.

Yaklaşık 300 milyar dolarlık bütçe baskı altında

ABD Donanması için 2026 yılına ayrılan yaklaşık 300 milyar dolarlık bütçe, personel giderleri, gemi yapımı, silah tedariki ve günlük operasyonlar gibi farklı kalemlere dağıtılmış durumda.

Yasal düzenlemeler, bu bütçe kalemleri arasında keyfi şekilde kaynak aktarılmasını sınırlandırıyor.

Kongre oturumlarında da gündeme gelen bütçe sıkıntısıyla ilgili Cumhuriyetçi Senatör Susan Collins, bazı askeri birimlerin kısa vadeli ödeme sorunlarıyla karşı karşıya kaldığını söyledi.

Donanma Sözcülüğü ise operasyon ve bakım fonlarının tamamen tükenmediğini savundu. Açıklamada, mevcut maaş yükümlülüklerinin zamanında karşılanabilmesi için kaynakların aktif şekilde yönetildiği belirtildi.

Pentagon'da "gizli olmayan" kriz

Amerikan Enterprise Enstitüsü (AEI) savunma analisti Todd Harrison ise bütçe krizinin ordu içerisinde bir sır olmadığını söyledi.

Harrison, Pentagon'daki sivil yöneticilerin siyasi gerekçeler nedeniyle yaşanan mali sıkıntıları kamuoyu önünde açıkça konuşmaktan kaçındığını ifade etti.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de Kongre'ye acil fon çağrısında bulunarak, ek kaynak sağlanmaması halinde kritik bütçe açıklarıyla karşılaşılabileceği uyarısında bulundu.

Hegseth, İran savaşının şimdiye kadar ABD'ye maliyetinin 35,7 milyar dolara ulaştığını açıkladı.

Trump yönetiminin Savunma Bakanlığı için talep ettiği 67 milyar dolarlık acil bütçe paketinin ne kadarının Donanma'ya ayrılacağı ise henüz netleşmedi.

Temsilciler Meclisi, temmuz ayında savaş için 73 milyar dolar ayrılmasını öngören bir tasarıyı kabul etmişti. Ancak söz konusu tasarının yasalaşma ihtimalinin düşük olduğu belirtiliyor.