Uluslararası Af Örgütü, Azerbaycan’da tesettürlü öğrenci ve öğretmenlerin okullara ve eğitim kurumlarına girişinin engellenmesini ayrımcılık olarak nitelendirdi. Örgüt, Bakü yönetimine eğitim kurumlarında uygulanan tesettür kısıtlamalarına son verilmesi ve barışçıl protestolara katıldıkları gerekçesiyle gözaltına alınan kişilerin serbest bırakılması çağrısında bulundu.

Uluslararası insan hakları kuruluşu, yayımladığı açıklamada Azerbaycanlı yetkililerden, tesettürlü öğrenci ve öğretmenlerin ülke genelindeki eğitim kurumlarına özgürce ve herhangi bir ayrımcılığa maruz kalmadan giriş yapabilmelerini sağlamalarını istedi. Açıklamada, hiç kimsenin dini inançları nedeniyle eğitim hakkından mahrum bırakılmaması gerektiği vurgulandı.

Af Örgütü: Tesettürlü Kızların Eğitimden Mahrum Bırakılması Hak İhlalidir

Uluslararası Af Örgütü Doğu Avrupa ve Orta Asya Direktörü Marie Struthers, Azerbaycan’da kız öğrencilerin yalnızca tesettürlü oldukları gerekçesiyle sınıflara alınmamasını ve eğitim haklarının engellenmesini eleştirdi.

Struthers, söz konusu uygulamaların eğitim hakkının yanı sıra din ve ifade özgürlüğünün de açık ihlali olduğunu belirtti.

Af Örgütü yetkilisi, devlet okullarının laik bir eğitim sistemine sahip olmasının, dini kıyafetlere yönelik genel bir yasağı veya öğrencilerin eğitim hakkından mahrum bırakılmasını haklı çıkaramayacağını ifade etti.

Barışçıl Protestolara Yönelik Gözaltılar Endişe Yaratıyor

Uluslararası Af Örgütü, açıklamasında Azerbaycan’ın farklı kentlerinde tesettür kısıtlamalarına karşı düzenlenen protestolara yönelik müdahaleler ve toplu gözaltılardan duyduğu endişeyi de dile getirdi.

Marie Struthers, barışçıl göstericilerin gözaltına alınmasının, yalnızca çocuğunun okula alınmamasını protesto eden bir annenin hapsedilmesinin ve eğitimden mahrum bırakılan öğrencilere ücretsiz destek sağlamayı amaçlayan bir aktivistin gözaltına alındığına ilişkin haberlerin, ülkede ifade özgürlüğüne yönelik baskıların sürdüğünü gösterdiğini kaydetti.

Örgüt, Azerbaycanlı yetkililere yasal haklarını barışçıl biçimde kullandıkları için gözaltına alınan herkesin derhâl ve koşulsuz serbest bırakılması çağrısında bulundu. Açıklamada ayrıca ailelere ve sivil toplum aktivistlerine yönelik idari ve adli işlemlerin sonlandırılması istendi.

Protestoların Ardından 200’den Fazla Kişinin Gözaltına Alındığı Bildirildi

Af Örgütü, 12 Ekim’den itibaren Azerbaycan’ın çeşitli bölgelerinde okul yöneticileri ve görevlilerin tesettürlü öğrenci ve öğretmenlerin okullara girişini engellediğine ilişkin çok sayıda haber yayımlandığını bildirdi. Söz konusu uygulamanın ailelerin tepkisine yol açtığı ve ülkenin farklı bölgelerinde protestolar düzenlendiği belirtildi.

Azerbaycan İçişleri Bakanlığının açıkladığı resmî verilere göre, 12 Ekim’de başkent Bakü’de 37 protestocu gözaltına alındı. Buna karşılık ülkedeki sivil toplum aktivistleri ve bağımsız kaynaklar, ülke genelindeki gözaltı sayısının 200’ü aştığını öne sürdü.

Gözaltına alınanların çoğunun birkaç saat veya gün sonra serbest bırakıldığı belirtilirken, şeffaf bilgi paylaşımının yetersizliği nedeniyle hâlen gözaltında veya cezaevinde bulunan kişilerin sayısının kesin olarak bilinmediği ifade edildi.

Tesettür Sloganları ve Ücretsiz Çevrim İçi Dersler Nedeniyle Gözaltılar

Uluslararası Af Örgütü, açıklamasında tesettür kısıtlamalarına karşı çıkan bazı vatandaşlar ve aktivistler hakkında verilen cezalara da yer verdi.

Buna göre, sosyal medyada tesettür konusunda paylaşım yaptığı gerekçesiyle Gudrat Abdullayev’e 25 gün idari hapis cezası verildi. Rafael Hüseynzade ise bir okulun duvarına “Tesettüre özgürlük!” yazdığı gerekçesiyle 30 gün idari hapis cezasına çarptırıldı.

Örgüt ayrıca, tesettürlü kızının okula alınmamasını protesto eden Şahize Hüseynova’nın gözaltına alınması ve tesettür kısıtlamaları nedeniyle eğitimden mahrum kalan öğrencilere ücretsiz çevrim içi dersler sunan sivil toplum aktivisti İlkin Hüseynov’un gözaltına alındığına ilişkin haberlerden duyduğu endişeyi dile getirdi.

Meydan TV’nin 16 Ekim tarihli haberine göre, “Leyla’nın Okula Gitmesine İzin Ver” adlı eğitim kampanyasının kurucusu ve tasarımcısı İlkin Hüseynov, güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındı ve 30 gün idari hapis cezasına çarptırıldı.

Hüseynov’un yakınları ve aile üyeleri tarafından da doğrulandığı belirtilen haberle ilgili olarak, Bakü’deki resmî makamların gözaltı kararının ayrıntılarına ve aktiviste yöneltilen suçlamalara ilişkin henüz bir açıklama yapmadığı aktarıldı.

Uluslararası Af Örgütü, açıklamasının sonunda Azerbaycanlı yetkililere uluslararası yükümlülüklerini yerine getirme ve vatandaşların eğitim, din ve barışçıl toplanma özgürlüklerine saygı gösterme çağrısını yineledi.