İran İslam Cumhuriyeti, bugün (salı) ABD ile İngiltere, Fransa ve Almanya’dan oluşan Avrupa üçlüsünün Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu Sekretaryası’na sunduğu nükleer programına ilişkin karar taslağını reddetti.

ABD tarafından hazırlanan taslak karar, İran’ın bombardımana maruz kalan nükleer tesislerinin akıbeti ve bu tesislerde depolanan zenginleştirilmiş uranyumun durumu hakkında UAEA’ya bilgi vermesini öngörüyor. Taslakta İran’ın, “koruma önlemleri kapsamındaki nükleer maddeler ve tesislere ilişkin doğru muhasebe bilgilerini ajansa sunması ve bu bilgilerin doğrulanabilmesi için ajansa ihtiyaç duyduğu tüm yetkileri vermesi” gerektiği ifade edildi.

Metinde bu adımların “gecikmeksizin” atılması gerektiği belirtilirken, söz konusu yükümlülüklerin “gerekli ve acil” olduğu vurgulandı.

İran’ın UAEA nezdindeki temsilciliği ise karar taslağını “siyasi ve kışkırtıcı” olarak nitelendirdi. İran tarafı, taslağın saldırının sorumluluğunu saldırganlardan alıp mağdura yüklemeye yönelik açık bir girişim olduğunu ifade etti.

Yönetim Kurulu üyelerine gönderilen İran belgesinde, mevcut şartlarda önceliğin İran’ın nükleer programına yönelik tüm saldırıların ve tehditlerin tamamen ve kalıcı biçimde sona erdirilmesi olması gerektiği belirtildi. Ayrıca zarar gören tesislere güvenli erişimin sağlanması ve teknik durumlarının değerlendirilebilmesi için güvenlik koşullarının normale dönmesinin zorunlu olduğu ifade edildi.

İran temsilciliği açıklamasında, “Mevcut koşullarda İran’da güvenlik denetimlerinin normal şekilde yürütülmesinin beklenmesi herhangi bir hukuki, teknik veya operasyonel temele dayanmamaktadır” ifadelerine yer verdi.

İran tarafından yayımlanan belgede, UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi tarafından hazırlanan raporun da mevcut durumun İran’a yönelik askeri saldırıların doğrudan sonucu olduğunu kabul ettiği belirtildi.

Belgede, Genel Direktör raporunun ikinci maddesine atıf yapılarak, ajansın askeri saldırıların başlamasının ardından İran’daki doğrulama faaliyetlerini durdurduğu ve güvenlik gerekçeleriyle tüm müfettişlerini Haziran 2025 sonuna kadar İran’dan çekme kararı aldığı kaydedildi.

Tahran yönetimi, bazı tesislerde denetim ve doğrulama faaliyetlerinin askıya alınmasının İran’ın kararı olmadığını, bunun tamamen UAEA’nın güvenlik gerekçesiyle aldığı bir karar olduğunu vurguladı. İran ayrıca ABD ve Avrupa ülkelerinin sunduğu karar taslağının yaşanan saldırıları yok sayarak mevcut durumu normalmiş gibi göstermeye çalıştığını belirtti.

İran resmi haber ajansı IRNA’nın yayımladığı belgelere göre, 13 Haziran 2025 ile 4 Nisan 2026 tarihleri arasında İran’ın çeşitli nükleer tesislerine yönelik en az 17 ayrı saldırı dalgası kaydedildi.

Tahran, bu saldırıların kapsamı, yoğunluğu ve sürekliliğinin UAEA tarihinde benzeri görülmemiş bir durum oluşturduğunu belirterek, söz konusu saldırıların İran’daki denetim faaliyetlerini doğrudan etkilediğini, ayrıca nükleer tesislerin ve çalışanların güvenliği açısından ciddi tehditler oluşturduğunu ifade etti.

doğruhaber