BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) Orta Doğu Sözcüsü Rûdaw’a yaptığı açıklamada, son dönemdeki gerginlikler nedeniyle Kuzeydoğu Suriye’de 100 binden fazla kişinin yerinden edildiğini ve kış şartlarının yaşamı daha da zorlaştırdığını belirtti. Sözcü ayrıca, Kobani’ye bir yardım konvoyunun ulaştığını ancak ihtiyaçların mevcut yardımdan çok daha fazla olduğunu açıkladı.
Rêbwar Ali’nin sunduğu saat 12:00 bültenine katılan UNHCR Orta Doğu Sözcüsü Rola Emin, "Bazı istatistiklere göre yerinden edilenlerin sayısı 100 bini aşıyor," dedi ancak rakamların kesin olmadığını belirtti.
Rola Emin’e göre yeni bir göç dalgası başlamış durumda ve çok sayıda insan evlerini terk etmek zorunda kaldı. Sadece Haseke şehrinde 4 binden fazla aile barınak ve okullarda yaşarken, binlerce aile de şehir ve köylerdeki akrabaları ile yakınları tarafından misafir ediliyor.
Kobani’nin durumu ve yardım ulaştırılması
Suriye hükümet güçleri tarafından kuşatılmış olan Kobani kentinin durumuna ilişkin Rola Emin, Suriye hükümeti ve ilgili taraflarla yapılan koordinasyon sonucunda şehre bir yardım konvoyunun ulaştığını açıkladı.
UNHCR Sözcüsü, "Konvoy 24 kamyondan oluşuyordu ve Halep’ten yola çıktı; içinde gıda, kışlık giysiler, battaniye ve diğer ihtiyaç malzemeleri vardı," dedi. Ancak Kobani halkının ve şehre sığınanların durumunun çok zor olduğunu, daha fazla su, elektrik ve gıdaya ihtiyaç duyduklarını vurguladı.
Soğuk hava ve çocuk ölümleri riski
Soğuk hava nedeniyle çocukların hayatını kaybettiği yönündeki haberlerle ilgili olarak Rola Emin Rûdaw’a, "Elimizde doğrulanmış raporlar yok ancak riskler büyük" dedi.
Emin, şu an "kışın en sert döneminde" olduklarını, kar yağışı ve soğuğun özellikle çadır ve barınaklarda yaşayan, ısıtıcı ve yakıtı olmayanlar için durumu daha da zorlaştırdığını belirtti.
Yardım ekiplerinin karşılaştığı engeller
Rola Emin, güvenlik durumu, kontrol noktaları ve yollardaki askeri varlığın her bölgeye ulaşımı zorlaştırdığını ifade etti.
Sözlerinin sonunda UNHCR Sözcüsü, "Halkın en büyük talebi, evlerine dönebilmek için güvenlik ve huzurun sağlanmasıdır; çünkü yerinden edilmenin ve bu durumda kalmanın uzaması insani bir felakete yol açacaktır," dedi.
Rûdaw’ın UNHCR Orta Doğu Sözcüsü Rola Emin'in Rûdaw'a verdiği yanıtlar şöyle:
Rûdaw: Kuzeydoğu Suriye’deki yerinden edilmiş kişilere yardım etmek için ne yapıyorsunuz?
Rola Emin: Elbette Komisyon yıllardır Suriye’de ve yardıma ihtiyacı olan herkese, özellikle de geçmiş yıllarda ve şimdi savaş ve çatışmalar nedeniyle kaçmak zorunda kalanlara yardım ediyor; onlar çalışmalarımızın merkezinde yer alıyor. Komisyon birçok alanda çalışıyor ve bazen hayat kurtarıcı olarak nitelendirdiğimiz temel yardım malzemelerini onlara ulaştırmaya çalışıyor. Kışlık ihtiyaçlar var; battaniyeler, döşekler ve kışlık giysiler mevcut. Ayrıca Suriye’deki sahadaki arkadaşlarım, can korkusuyla evlerini terk etmek zorunda kalan bu yerinden edilmiş kişileri korumak için çalışıyor. Ulaşabildiğimiz herkese ulaşmaya çalışıyoruz ancak bildiğiniz gibi oradaki durum karmaşık ve güvenlik istikrarsız; bu da hareket özgürlüğümüzü ve herkese ulaşma kapasitemizi sınırlıyor. Bu nedenle Komisyonun üzerinde durduğu ve tüm tarafları teşvik ettiği ana konulardan biri, yardım kuruluşu çalışanlarının bu insanlara ulaşabilmesi için güvenli yolların sağlanmasıdır.
Dün BM ve diğer insani yardım kuruluşlarına ait bir konvoy vardı; gıda, ilk yardım malzemeleri, kışlık giysiler, battaniye, döşek, kışlık ihtiyaçlar ve barınaklar ile çadırlar için plastik örtüler taşıyan 24 kamyonluk bir konvoydu. Bunların hepsi dün Halep’ten Kobani’ye doğru yola çıktı; bu da Suriye hükümeti ve oradaki yetkililer başta olmak üzere tüm taraflarla koordinasyon içinde yapıldı. Başka konvoyların da olmasını umuyoruz çünkü oradaki durum çok zor. Orada kalan ve bu karmaşık güvenlik ortamında kuşatılmış olan insanların suya, gıdaya ve elektriğe ihtiyacı var; ihtiyaçları çok fazla ve herkesin bu ihtiyaçları karşılamak için çalışması gerekiyor. Elbette yerinden edilenlerin ve tüm sivil Suriye halkının her şeyden çok ihtiyaç duyduğu şey güvenlik ve huzurdur. Yani savaşın durması ve güvenlik gerginliğinin azalması, tüm Suriyelilerin ve yerinden edilenlerin en büyük talebidir. Bu zor durumlarda sivillerin zarar görmesi engellenmeli, korunmaları ve yardımların ulaşması garanti altına alınmalıdır.
Rûdaw: Kobani’nin durumu ve o şehre sığınan yerinden edilmiş kişiler hakkında herhangi bir bilginiz var mı?
Rola Emin: Durumdan bahsettim ama elbette durumları zor. Orada sıkışıp kalmış ailelerden, çocuklardan ve kadınlardan bahsediyoruz. Raporlarda bize ulaştığı üzere elektrik ve internet kesintileri var, bazen su sıkıntısı yaşanıyor, gıdaya, battaniyeye ve kışlık ihtiyaçlara gereksinim duyuyorlar. Şu an kışın en sert günlerindeyiz, yani soğuk ve zorlu bir hava koşulu var, kar var; bu da insanların ihtiyaçlarının artması ve yerinden edilme meselesine dayanma güçlerinin azalması anlamına geliyor. Bu yüzden onlara yardım etmek çok ama çok gerekli. Bildiğiniz gibi durum karmaşık, ulaşım üzerinde kısıtlamalar var, o bölgeye ulaşmak kolay değil ama çabalıyoruz ve dün ulaşan konvoy dışında daha fazla yardım sunmak için başka konvoyların da olmasını umuyoruz.
Rûdaw: Güvenli bir koridor açılması konusundaki çalışmalarınız ne aşamada? Bunun önündeki engeller neler?
Rola Emin: Bu yardımları karmaşık güvenlik şartları altında ulaştırmak kolay değil. Yollarda yoğun bir askeri varlık var, kontrol noktaları var, yerinden edilenler ulaşım ve hareket konusunda zorluk yaşıyor. Örneğin Haseke’de 140’tan fazla yerdeler; "toplu barınak" dediğimiz 140’tan fazla noktadalar ancak kalabalık var, şiddetli bir soğuk var, yardım malzemelerine ve gıdaya ihtiyaçları var. Onlara ulaşmaya çalışıyoruz ama konu kolay değil. Sahadaki tüm taraflarla koordinasyon kuruyoruz ve herkese ulaşabilmemiz için yardım kuruluşu çalışanlarının güvenliğini sağlamaları konusunda onları sürekli teşvik ediyoruz. Elbette şu an ateşkes nedeniyle güvenlik durumu istikrarlı ancak yerinden edilenlerin ve Kuzeydoğu Suriye sakinlerinin çoğunda korku var, endişe var. Durumun nereye gideceğinden emin değiller; savaş yeniden mi başlayacak? Ateşkes kalıcı olacak mı? Evlerine dönebilecekler mi? Ne zaman dönecekler? Yerinden edilme süreleri uzayacak mı? Bu durum nüfus arasında büyük bir endişe ve gerginliğe neden oluyor. Sobaya ihtiyaçları var, kalabalık da dayanma güçlerini zorlayan büyük bir sorun.
Bu yüzden biz diyoruz ki; ateşkesin pekiştirilmesi, bu savaşların durdurulması, Suriye’de güvenlik ve huzurun sağlanması Suriyelilerin çok büyük bir çoğunluğunun talebidir. Yıllar süren savaş ve çatışmalardan sonra insanların yorulduğunu biliyorsunuz, Suriye genelinde 7 milyondan fazla yerinden edilmiş insan var ve ihtiyaçları çok. Elbette en büyük ihtiyaç istikrarın olması, güvenlik ve huzurun sağlanması, kendilerini güvende hissetmeleri ve evlerine, köylerine, şehirlerine dönebilmeleridir. Bu çoğu Suriyelinin arzusudur ve birçok Suriyeli barış içinde yaşamaya, evlerini ve hayatlarını yeniden inşa etmeye hasret. Bu nedenle Komisyon, Suriye içindeki taraflarla ve Suriye üzerinde etkisi olan dış taraflarla ya da insani yardım sağlayan kuruluşlarla yaptığı görüşmelerde, Suriye’de güvenlik ve huzurun sağlanmasının ve istikrarın geri gelmesinin tüm Suriyelilerin en büyük talebi olduğunu her zaman vurguluyor. Suriyeliler hayatlarını yeniden kurmaya istekli ancak desteğe ihtiyaçları var ve güvenlikleriyle oynayan tüm endişe verici konuların durdurulmasına ihtiyaçları var. Kalıcı bir ateşkes istiyorlar, siyasi çözüm istiyorlar, köylerini ve şehirlerini yeniden inşa etmek, çocuklarını güvenle okula göndermek istiyorlar. Bu çoğu Suriyelinin talebidir ve çabaların birleştirilmesi bu yönde olmalıdır.
Rûdaw: Soğuktan ölümler de dahil olmak üzere insanların hayatını kaybettiğine dair bazı istatistikler yayınlandı. Raporlarınıza ve istatistiklerinize göre insani durum nedeniyle kaç kişi hayatını kaybetti ve bunların kaçı çocuktu?
Rola Emin: Maalesef soğuk nedeniyle ölen çocuklarla ilgili elimizde doğrulanmış raporlar yok ve bu raporları doğrulayamam. Ancak vurgulayabileceğim şey şu ki; sıkışıp kalan her mülteci, her insan, savaşın veya güvenlik gerginliğinin olduğu bir bölgede mahsur kalan her aile büyük zorluklarla karşı karşıyadır. Çocuklarını soğuktan korumak, çocuklarını savaştan, kurşundan ve bombadan korumak için gerekli malzemelere sahip değiller. Onlar birincil hedef olarak ailelerini korumak, onlara yiyecek sağlamak, sıcaklık sağlamak, soba, gaz ve yakıt temin etmek istiyorlar... Bunların hepsi temel taleplerdir. Kar fırtınası ve yağışlar dayanma güçlüğünü artırıyor, ihtiyaçlar daha şiddetli hale geliyor ve sıkıntılar büyüyor. Bu yüzden biz her zaman vurguluyoruz ve tekrarlıyoruz; savaşın durması, siyasi bir çözüme ulaşılması, sivillerin korunması, onlara güvence verilmesi ve yardım ulaştırılması öncelik olmalıdır. Durum çok zor, Allah o halkın, özellikle de yerinden edilenlerin yardımcısı olsun. Yani bu soğuk günlerde bir çadırda veya barınakta kalmak çok yorucu ve tüketici bir şeydir ve insani bir felakete yol açar.
Rûdaw: Kuzeydoğu Suriye’de yerinden edilenlerin sayısı kaç kişiye ulaştı?
Rola Emin: Genel olarak... Elbette yerinden edilmek zorunda kalan binlerce aile var. Haseke’deki barınaklarda 4 binden fazla aile var, akrabaları, yakınları ve dostları tarafından misafir edilen ve şehir ile köylerde olan binlerce başka aile var. Bazı istatistiklere göre sayı 100 bin kişiyi aşıyor ancak rakamlar kesin değil. Bu güvenlik gerginliği devam ettiği ve durumun istikrarına dair güvence olmadığı her gün, daha fazla insan yerinden edilmek zorunda kalacak. Biz bu krizden önce insanları teşvik etmek ve evlerine, köylerine dönmeleri için onlara yardım etmek üzere çalışıyorduk, şimdi Suriye’de yeni bir göç dalgasıyla karşı karşıyayız; bu da olmasını umduğumuz en son şeydi. İnsanları evlerini terk etmeye zorlayan bu savaşların ve yerinden edilmelerin durdurulması için çabalar yoğunlaştırılmalı, aksine güvenliğin sağlanması, güvenlik istikrarı için çalışılması ve ailelere güvenlik ve huzur temin edilmesi için çalışılmalıdır; yani köylerine ve şehirlerine dönebilsinler, bu genel amaçtır. Bu yapılana kadar biz oradayız; Kamışlo’da, Haseke’de, Deyrezor’da ve Rakka’da iş arkadaşlarım var. Ve yardıma ihtiyacı olan herkese ulaşmaya çalışıyorlar. Ancak bildiğiniz gibi mali kaynak eksikliği sorunu var, yollardaki güvenlik durumu yardıma ihtiyacı olan herkese hızlıca ulaşmaya yardımcı olmayabilir ama deniyoruz ve eğer başarabilirsek herkese ulaşmaya devam edeceğiz.