Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), Hürmüz Boğazı’ndaki kriz nedeniyle yükselen yakıt maliyetlerinin havayolu bilet fiyatlarına kaçınılmaz olarak yansıyacağını açıkladı. Birçok havayolu şirketi sefer iptallerine giderken, bazıları ek yakıt ücretlerini devreye almaya başladı. Bazı havayolları ise halihazırda içinden geçtikleri dar boğaza ek olarak savaşın yarattığı maliyetlere dayanamayarak iflasını açıkladı ya da lisansını kaybetti.
Meksikalı havayolu şirketi Magnicharters da tüm uçuşları iptal ederek iflas koruma başvurusunda bulunmasıyla birlikte üç ayda iflasını ilan eden havayolu firması sayısı 6'ya yükseldi.
Meksikalı havayolu şirketi Magnicharters, nisan ortasında tüm uçuşlarını durdurmasının ardından mayıs ayında iflas koruma başvurusunda bulundu. Şirket, uçuş iptallerine gerekçe olarak “operasyonel sorunları” göstermişti. Yerel basında yer alan bilgilere göre, şirketin bakım, personel eğitimi, yedek parça temini ve teknik destek gibi operasyonların sürdürülmesi için kritik gereksinimleri karşılayamaması nedeniyle Hava Operatörü Sertifikası (AOC) 14 Nisan’da geçici olarak askıya alındı. Magnicharters’ın internet sitesi ve sosyal medya hesapları erişime açık kalmaya devam ederken, şirketten iflas koruma sürecine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Onlarca yıl sonra ilk kez büyük bir firma battı
Yılın en büyük havayolu şirketi kapanışı, Spirit Airlines'ın 2 Mayıs'ta kalan tüm uçuşlarını iptal etmesiyle gerçekleşti. Havayolu şirketi daha önce iki kez iflas koruma başvurusunda bulunmuş olsa da jet yakıtındaki hılı yükseliş son darbe oldu.
ABD basınında yer alan haberlerde şirketin iflasının ülkede onlarca yıl sonra ilk kez büyük bir hava yolu şirketinin piyasadan silinmesi anlamına geldiği vurgulandı. Bazı büyük ABD hava yolu şirketlerinin Spirit yolcularına destek olacaklarını açıkladığına işaret edilen haberlerde, bunlar arasında United Airlines, American Airlines ve Frontier Airlines gibi şirketlerin yer aldığı aktarıldı.
Haberlerde, Spirit'in piyasadan çekilmesinin İran'daki savaş nedeniyle halihazırda artan maliyetler ortamında uçak biletlerinde fiyat artışına yol açabileceği ifade edildi.
Air Antilles faaliyetlerini sonlandırdı
Bu ay faaliyetini durduran bir diğer firma da Fransız Karayipler bölgesinde faaliyet gösteren Air Antilles oldu. 2002 yılında kurulan ve Fransız Batı Hint Adaları’nda bölgesel yolcu taşımacılığı yapan Air Antilles faaliyetlerini tamamen durdurdu. Guadeloupe merkezli havayolu şirketi, Martinique, Saint Martin ve Saint Barthélemy başta olmak üzere Karayipler’deki adalar arasında sefer düzenliyordu.
Şirketin çöküş süreci, Fransa sivil havacılık otoritesinin Aralık 2025’te gerçekleştirdiği güvenlik denetiminin ardından hız kazandı. Denetimlerde tespit edilen eksiklikler nedeniyle Air Antilles’in işletme lisansı iptal edilirken, ticari uçuşlarını durdurmak zorunda kalan şirket kısa sürede ciddi gelir kaybı yaşadı.
Operasyonların durmasının ardından mali yapısı hızla bozulan şirketin, denetimde belirlenen sorunları gidermek için gerekli finansmanı sağlayamadığı belirtildi. Fransız basınına göre Air Antilles’in toplam borcu 69 milyon doları aştı.
Artan borç yükü ve faaliyetlerin tamamen durması sonrası Fransa’da mahkeme 27 Nisan’da şirket hakkında tasfiye kararı verdi. Mahkeme, mevcut mali tablo nedeniyle yeniden yapılandırmanın mümkün olmadığına hükmetti. Aralık 2025’ten bu yana uçuş gerçekleştiremeyen Air Antilles, 11 Mayıs itibarıyla faaliyetlerine resmen son verdi.
35 yıllık firma mali sorunlar nedeniyle lisansını kaybetti
1991 yılında Stockholm’de kurulan H-Bird, 30 yılı aşkın süredir Cessna tipi küçük uçaklarla kurumsal charter, ambulans ve İskandinavya’nın uzak noktalarına özel uçuş hizmeti veriyordu. Ancak yüksek operasyon maliyetleri karşısında yeterli gelir yaratamadığı değerlendirilen şirket önce lisansını kaybetti ardından Ocak 2026'da tüm uçuşlarını durdurdu. Nisan ayında ise iflasını ilan etti.
Charter şirketi AlpAvia da mali sorunların kurbanı oldu
Slovenya merkezli charter havayolu şirketi AlpAvia, hava operatörü sertifikasını (AOC) kaybederek tüm uçuş operasyonlarını durdurdu. Ljubljana Havalimanı merkezli şirket, 2018 yılında kurulmuş, operasyonlarına ise 2022’de Milano Malpensa’ya gerçekleştirdiği ilk uçuşla başlamıştı. Daha sonra Viyana, Valensiya ve Lyon gibi Orta Avrupa destinasyonlarına charter seferler düzenleyerek faaliyet alanını genişletmişti.
Sektör kaynaklarına göre şirketin AOC kaybının arkasında mali sorunlar bulunduğu değerlendiriliyor. Ancak AlpAvia, lisans iptalinin nedenine ilişkin kamuoyuna resmi bir açıklama yapmadı.
Kayıtları tahrif etmekle suçlanan firmanın lisansı iptal edildi
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Houston merkezli özel jet ve charter şirketi StarFlite Aviation’ı kayıtları tahrif etmek ve yeterli eğitimi almamış pilotlarla en az 170 uçuş gerçekleştirmekle suçladı. FAA’ya göre şirket, 2019 ile 2024 yılları arasında pilotların zorunlu yeterlilik kontrolleri ve denetim uçuşlarına ilişkin sahte kayıtlar oluşturdu. FAA, suçlamaların ardından Mart ayında StarFlite Aviation’ın hava taşıyıcı işletme sertifikasını iptal etti.
Bilet fiyatları artacak
Yolcuları önümüzdeki dönemde daha pahalı uçak biletleri bekliyor. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) Genel Direktörü Willie Walsh, Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların jet yakıtı maliyetlerini artırdığını ve havayolu şirketlerinin bu yükü uzun süre taşımakta zorlanacağını söyledi.
BBC’ye konuşan Walsh, kısa vadede jet yakıtı tedarikinde doğrudan bir kriz beklenmediğini ancak petrol fiyatlarındaki yükselişin bilet fiyatlarına kaçınılmaz olarak yansıyacağını belirtti. Walsh, bazı şirketlerin talebi canlı tutmak için kısa süreli indirimler yapabileceğini ancak yüksek petrol fiyatlarının zamanla bilet ücretlerini artıracağını ifade etti.
Yaz sezonuna ilişkin ise havayolu şirketlerinden farklı mesajlar geliyor. Avrupa’nın en büyük tur operatörlerinden TUI, önümüzdeki 10 haftada yakıt sıkıntısı beklemediklerini ve yaz uçuşlarının planlandığı gibi süreceğini açıkladı. Şirket, mevcut yakıt hedge stratejileri sayesinde kısa vadeli fiyat baskısını sınırlayabildiğini belirtti.
Buna karşın sektörde maliyet baskısı şimdiden operasyonlara yansımış durumda. Havacılık veri şirketi Cirium’a göre yalnızca mayıs ayında Birleşik Krallık havalimanlarından 296 uçuş iptal edildi. Lufthansa, KLM, THY ve Cathay Pacific gibi büyük taşıyıcılar maliyetleri azaltmak amacıyla binlerce uçuşu iptal etti ya da kapasite daraltmaya gitti.
Bazı havayolları ise doğrudan yolcuya ek maliyet yansıtmaya başladı. Air France-KLM uzun mesafe bilet fiyatlarını artırma kararı alırken, United Airlines bilet fiyatlarında yüzde 15 ila 20 artış gerekebileceğini açıkladı. Air India, IndiGo, Thai Airways ve Virgin Atlantic gibi şirketler de yakıt ek ücretlerini devreye aldı.
Oksijen