ABD Başkanı Donald Trump’ın bir gün önce duyurduğu “enerji ateşkesi” daha resmen şekillenmeden sahadaki karşılıklı saldırılar devam etti. 15 Eylül gecesi Ukrayna’ya ait olduğu bildirilen insansız hava araçları Rusya’nın Samara bölgesini hedef aldı. Rus yetkililere göre bölgede 40’tan fazla İHA etkisiz hale getirildi ancak bir sanayi tesisinde hasar meydana geldi. Ukraynalı kaynaklar ve savaş izleme kanalları, vurulan tesisin Syzran Petrol Rafinerisi olduğunu bildirdi.
TRUMP BİR GÜN ÖNCE “İKİ TARAF DA KABUL ETTİ” DEMİŞTİ
Trump, 14 Eylül’de Truth Social hesabından yaptığı açıklamada Ukrayna ve Rusya’nın karşılıklı olarak enerji hedeflerini vurmamayı kabul ettiğini öne sürmüştü.
ABD Başkanı, “Ukrayna Rus enerji hedeflerini vurmayacak. Rusya da aynı şeyi yapmayı kabul etti” açıklamasını yapmıştı.
Ancak Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ortada henüz resmileşmiş bir anlaşma bulunmadığını belirterek Kiev’in ancak Rusya’nın da enerji ve kritik altyapıya yönelik saldırıları durduracağının güvence altına alınması halinde karşılıklı ateşkese katılacağını söylemişti.
SYZRAN, RUSYA’NIN ÖNEMLİ RAFİNERİLERİNDEN
Rosneft’e ait Syzran Rafinerisi, Rusya’nın Samara bölgesindeki önemli petrol işleme tesislerinden biri. Rosneft’in verilerine göre tesisin yıllık ham petrol işleme kapasitesi 8,5 milyon ton, yani yaklaşık 65 milyon varil düzeyinde. Rafineride benzin, dizel, jet yakıtı ve bitüm dahil geniş bir ürün yelpazesi üretiliyor.
Bu kapasite günlük ortalamada yaklaşık 178 bin varile karşılık geliyor.
AYNI RAFİNERİ DAHA ÖNCE DE DEFALARCA VURULDU
Syzran Rafinerisi, Ukrayna’nın Rus petrol altyapısına yönelik uzun menzilli saldırılarında daha önce de birçok kez hedef oldu.
Yalnızca 2026’da 21 Mayıs, 12 Temmuz, 4 Ağustos ve 8 Ağustos tarihlerinde tesise yönelik saldırılar kayıtlara geçti. 8 Ağustos’taki saldırıda Ukrayna Genelkurmayı rafinerinin doğrudan vurulduğunu ve tesis sahasında yangın çıktığını açıklamıştı.
Ukrayna, Rus rafinerilerine yönelik saldırıların Moskova’nın savaş ekonomisini ve ordunun yakıt tedarikini zayıflatmayı amaçladığını savunuyor.
TRUMP ZELENSKİ’YE “DİZELİ VURMAYI BIRAK” DEMİŞTİ
Trump, enerji ateşkesi açıklamasından bir gün önce de Zelenski’ye doğrudan çağrı yapmıştı.
ABD’de dizel fiyatlarının tarihi seviyelere çıkmasının ardından Trump, Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarının küresel dizel arzını daralttığını öne sürerek, “Zelenski’nin yapması gereken bir şey var: Rusya’daki dizel yakıtı vurmayı bırakmalı.” demişti.
Kremlin de Trump’ın bu çağrısını memnuniyetle karşıladığını açıklamıştı.
RUSYA DA KİEV’DE AKARYAKIT İSTASYONUNU VURDU
Ancak “enerji hedeflerine saldırmama” tartışmasının yaşandığı aynı gece yalnızca Rusya tarafındaki tesisler hedef alınmadı.
Reuters’ın aktardığına göre Rusya’ya ait bir İHA Kiev’deki bir akaryakıt istasyonunu vurdu. Saldırıda bir kişi ağır yaralanırken, başka bölgelerde depo tesisleri de hedef alındı.
Böylece Trump’ın enerji altyapısına yönelik saldırıları durdurma açıklamasının hemen ardından iki tarafın da enerji ve yakıt bağlantılı hedeflere yönelik saldırıları sürdürdüğü görüldü.
“ENERJİ ATEŞKESİ” DAHA BAŞLAMADAN TARTIŞMALI HALE GELDİ
Trump’ın duyurusuyla Kiev’in açıklamaları arasındaki fark, ortada henüz bağlayıcı ve ayrıntıları belirlenmiş bir ateşkes bulunmadığını ortaya koyuyor.
Zelenski, Rusya’nın anlaşmaya uyacağı konusunda güvence isterken Moskova da Trump’ın çağrısını olumlu karşılamakla birlikte karşılıklı bir anlaşmanın ayrıntılarını açıklamadı.
Syzran Rafinerisi ile Kiev’deki akaryakıt istasyonuna yönelik saldırılar ise, küresel dizel fiyatlarının tarihi seviyelere ulaştığı bir dönemde Trump’ın hızla hayata geçirmek istediği enerji ateşkesi formülünün sahada ne kadar kırılgan olduğunu gösterdi.