Rojhilat’a yönelik faaliyetleri ile bilinen Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK), PKK’nin feshedilmesinin kendileriyle doğrudan bir bağlantısının olmadığını belirtti.
PJAK(Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê /Özgür Yaşam Partisi) Sözcüsü Rêwar Avdanan, PKK ile ideolojik yakınlığını kabul ederken, siyasi ve örgütsel açıdan bağımsız olduğunu savundu. PJAK Sözcüsü Rêwar Avdanan, İran’da gerçek bir demokratik süreç başlatılması halinde benzer bir süreci değerlendirebileceklerini söyledi.
Rêwar Avdanan The Amargi’ye yaptığı açıklamada, PKK’nin feshedilmesinin PJAK’la “doğrudan bir bağlantısı” olmadığını ve İran’ın gerçek bir demokratik süreç önermesi halinde PJAK’ın bunu memnuniyetle karşılayacağını belirtti.
Türkiye Parlamentosu, 10 Ağustos’ta “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi Kanunu” adıyla 12 maddelik bir yasayı kabul etti. Yasa, PKK ile bağlantılı diğer örgütlerin silahsızlandırılmasını öngörüyor. Yasanın “bağlantılı örgütler” ifadesini kullanması, Türkiye sınırlarının ötesinde önemli bir soruyu gündeme getiriyor: “PKK ile bağlantılı” örgütler kategorisi ne kadar genişletilecek? Hükümetler ve analistler tarafından sıklıkla PKK’nin bir kolu olarak tanımlanan İran/Rojhılat Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK) ise bu tanımlamayı reddediyor.
PJAK Yürütme Konseyi üyesi ve Sözcüsü Rêwar Avdanan, Türkiye’de kabul edilen yasanın örgütleriyle “doğrudan bir bağlantısı” olmadığını söyledi.
PJAK, ağırlıklı olarak Rojhilat’ta faaliyet gösteren İran Kürt siyasi ve silahlı örgütü. Örgüt, programında Abdullah Öcalan’ın siyasi felsefesiyle ideolojik olarak aynı çizgide bulunduğunu yazıyor. 2000’li yıllardan bu yana silahlı faaliyet yürüten PJAK, İran’da Kürtlerin siyasi ve kültürel haklarını talep ediyor.
Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK): PKK’nin kolu değiliz
PJAK’ın PKK’nin İran’daki Kürt uzantısı olduğu yönündeki değerlendirmelere karşın Rêwar Avdanan, örgütün siyasi ve örgütsel açıdan bağımsız olduğunu belirtiyor. PJAK’ın PKK’nin bir kolu olduğu yönündeki tanımlamaları “yanlış anlatılar” olarak nitelendiren Avdanan, örgütün kendi kararlarını kendisinin aldığını vurguladı.
“PJAK, Rojhilat ve İran’da faaliyet gösteren bağımsız bir Kürt siyasi partisidir. PKK/KCK’nin feshedilmesinin PJAK’la doğrudan bir bağlantısı yoktur.”
Rêwar Avdanan, bununla birlikte PJAK’ın Öcalan’ın siyasi düşüncesiyle olan bağını reddetmedi.
“Dünya görüşü ve mücadele felsefesi açısından PJAK, Önder Apo’nun [Abdullah Öcalan] düşüncelerine ve yol haritasına inanıyor.”
Rêwar Avdanan, PJAK’ın İran ve Kürdistan’daki mücadelesini “demokratik siyaset” olarak tanımladığı yöntemlerle sürdürmeyi planladığını, silahlı mücadelenin ise örgütün meşru öz savunma olarak değerlendirdiği durumlarla sınırlı olacağını söyledi.
“Süreç yalnızca silahsızlanma olarak görülmemeli”
Rêwar Avdanan, Türkiye’deki girişimin yalnızca teknik bir silahsızlanma süreci olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Ona göre çerçeve yasa, ancak Türkiye’de çok daha kapsamlı bir dönüşüme yol açması halinde önemli bir siyasi açılım olabilir.
“Çerçeve yasa, Türkiye ve Kürdistan’da yaşanan değişim ve dönüşümlerde önemli bir adımdır ancak hâlâ yetersizdir ve ciddi eksiklikler barındırıyor.”
Avdanan’a göre temel soru, Türkiye’nin yaklaşık bir asırdır devam eden siyasi çıkmazı aşarak Kürt meselesini güvenlik politikasının alanından çıkarıp hukuki ve siyasi zemine taşıyıp taşıyamayacağı.
Bunun yalnızca silahlı bir örgütün feshedilmesiyle mümkün olmayacağını savunan Avdanan, Kürt kimliğinin ve siyasi statüsünün hukuken tanınması, anayasal reform yapılması ve “demokratik cumhuriyet” olarak tanımladığı bir sisteme geçilmesi gerektiğini ifade etti.
Avdanan’a göre böyle bir dönüşüm gerçekleşirse Kürtler artık bölgesel bir “baskı kartı” olarak görülmeyecek. Kürdistan ise “Ortadoğu’da demokrasiyi birbirine bağlayan bir koridor ve köprü” haline gelebilecek.
Ancak Avdanan, Ankara’nın Kürt meselesini ağırlıklı olarak bir güvenlik sorunu olarak ele almaya devam etmesi halinde silahsızlanmanın kalıcı olmayacağı iddiasında bulundu.
PKK üyeleri PJAK’a katılacak iddiası
PKK’nin olası feshi, örgüt üyelerinin Türkiye’ye dönmek istememesi veya dönememesi halinde ne olacağı sorusunu da gündeme getiriyor. Olası senaryolardan biri, bazı üyelerin PJAK dahil diğer Kürt silahlı örgütlerine katılması.
Rêwar Avdanan ise bu varsayımı reddetti. Başarılı bir siyasi sürecin, PKK üyelerinin Türkiye’ye dönerek siyasi yaşama katılmasına olanak sağlayacak kadar kapsamlı olması gerektiğini söyledi.
“Buradaki fikir, insanların sadece pasif bir şekilde evlerine dönmesi değil. Aksine Kürtlerin yalnızca Kürdistan’da değil, Türkiye’nin merkezinde de siyasete katılacağı yeni bir mücadele biçimi başlayacak.”
PJAK Rojhilat’taki varlığını sürdürecek
Türkiye’de böyle bir dönüşüm ihtimalini destekleyen PJAK, kendi örgütsel veya askeri varlığında ise kısa vadede bir değişiklik sinyali vermiyor.
PKK’nin feshedilmesinin ardından PJAK’ın Kandil Dağları’ndaki varlığını sürdürüp sürdürmeyeceği sorusuna Rêwar Avdanan kısa bir yanıt verdi:
“Varlığımızı sürdürmemizin gerekli olduğu tüm alanlarda mücadelemize devam edeceğiz.”
Avdanan’ın açıklamalarına göre PJAK’ın geleceğini PKK’nin feshedilmesinden çok İran’daki siyasi gelişmeler belirleyecek.
PJAK’ın silahlı mücadelesi esas olarak İran devletine karşı yürütülüyor. Türkiye’deki süreç silahlı mücadeleden siyasi müzakereye geçiş olarak değerlendirilirse, İran’ın da benzer bir süreç önermesi halinde PJAK’ın bunu değerlendirip değerlendirmeyeceği sorusu gündeme geliyor.
Rêwar Avdanan böyle bir ihtimali dışlamadı:
“İran İslam Cumhuriyeti böyle bir öneride bulunursa, gerçek bir hazırlık, planlama ve İran’da köklü değişim için ciddi bir irade ortaya koyarsa ve böyle bir sürecin Kürt milletinin çıkarlarıyla uyumlu olduğunu düşünürsek, bunu inceler ve kendi yol haritamız, planlarımız ve programımız doğrultusunda hareket ederiz.”
PJAK, müzakere karşılığında doğrudan feshedileceği yönünde bir mesaj vermiyor. Avdanan, böyle bir ihtimali köklü demokratik değişim ile Kürtlerin siyasi, kültürel, ekonomik ve sosyal haklarının tanınmasına bağlıyor.
“İran’da böyle bir demokratik ve siyasi çözüm süreci başlarsa, biz de bunu memnuniyetle karşılarız. Ancak Türkiye’den farklı olarak İran’da şu ana kadar böyle bir değişimin işareti ortaya çıkmadı.”
Avdanan’ın açıklamaları, Türkiye’nin yeni yasada yer alan “PKK ile bağlantılı örgütler” ifadesini nasıl yorumlayacağı sorusuna ise yanıt vermedi.