Pasifik Okyanusu’nda deniz yüzeyi sıcaklıklarının rekor kırmasıyla güçlenen El Nino, uzmanların uyarısına göre 1950’den bu yana görülen en şiddetli iklim olayı olmaya aday. NOAA’nın %90 ihtimalle "çok güçlü" olacağını öngördüğü süreç; küresel sıcaklık artışları, gıda fiyatlarında yükseliş ve 347 milyondan fazla çocuk için hayati riskleri beraberinde getiriyor.
Tropikal Pasifik Okyanusu’nda deniz yüzeyi sıcaklıklarının rekor seviyelere ulaşmasıyla etkisini artıran güçlü El Nino iklim modeli, dünya genelinde tarihi boyutlarda bir tehdide dönüşüyor. Uzmanların "süper" ve "çok güçlü" olarak tanımladığı iklim olayı, 1950 yılından bu yana kaydedilen en büyük El Nino gerçekleşmesini bile geride bırakma potansiyeli taşıyor.
DENİZ YÜZEYİ SICAKLIKLARINDA TARİHİ KIRM
İklim gözlemlerinde El Nino eğilimlerinin takip edildiği kritik bölgede, deniz yüzeyi sıcaklıklarının sonbahar mevsimiyle birlikte normallerin 6,1 Fahrenheit (yaklaşık 3,4 santigrat derece) üzerine çıktığı bildirildi. Okyanustaki bu olağan dışı ısınma, küresel ölçekte yaşanacak meteorolojik kırılmaların da habercisi olarak değerlendiriliyor.
NOAA: "ÇOK GÜÇLÜ OLANAK" İHTİMALİ YÜZDE 90
Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) tarafından paylaşılan son güncelleme verilerine göre, önümüzdeki sonbahar ve kış döneminde "çok güçlü bir olay" yaşanması olasılığı yüzde 90 olarak açıklandı. İdarenin analizleri, mevcut tablonun 1950'den bu yana görülen en büyük El Nino'dan daha şiddetli ve tarihi bir olaya dönüşme ihtimalini ise yüzde 75 olarak ortaya koydu.
ÇOCUKLAR VE AŞIRI SICAKLAR: BİLANÇO AĞIRLAŞABİLİR
Gelişmelerin insani boyutuna dikkat çeken Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), hazırladığı analiz raporunda iklim modelinin yüz milyonlarca çocuğu doğrudan tehlikeye atacağını duyurdu.
UNICEF İcra Direktörü Catherine Russell, El Nino kaynaklı kuraklık veya aşırı yağış riski taşıyan coğrafyalarda 347 milyondan fazla çocuğun ikamet ettiğini bildirdi. Russell; su kıtlığı, yetersiz beslenme ve baş gösterecek hastalık salgınlarına karşı acil müdahale çağrısında bulundu.
Öte yandan Şikago Üniversitesi İklim Etkileri Laboratuvarı tarafından yapılan simülasyon ve tahminler, El Nino’nun küresel ortalama sıcaklıklarda yaratacağı artışın dünya genelinde 451 bin aşırı sıcaklık kaynaklı ölüme yol açabileceğini gösteriyor.
DENGELER DEĞİŞİYOR: ATMOSFERİK MECHANİZMA VE EKOLOJİK YANSIMALAR
Ekvator çizgisine yakın rüzgarların zayıflaması ve Doğu Pasifik’teki derin, soğuk su yükselmesinin durmasıyla tetiklenen bu doğal iklim modeli, atmosferik dengeleri tamamen değiştiriyor. Süreç, küresel ortalama sıcaklıkları yükseltirken ABD Batı Yakası'nda deniz suyunun ısınmasına ve buna bağlı olarak kıyı erozyonuna yol açıyor; Atlantik kasırga sezonunu ise zayıflatıcı etki gösteriyor.
Buna karşın Pasifik’teki sıcak su kütlesi nedeniyle Hawaii bölgesini vuran kasırgaların frekansı artış gösteriyor. Isınan suların ekolojik yansımaları sonucu, Kaliforniya açıklarında balina köpekbalıkları ve deniz yılanları gibi bölge için olağan dışı kabul edilen deniz canlılarının görüldüğü kayıtlara geçiyor.
KÜRESEL EKONOMİ VE GIDA ARZI RİSK ALTINDA
Meteorolojik tahminler, dünyanın belirli bölgelerinin şiddetli kuraklıkla boğuşurken, diğer alanların aşırı yağış ve yıkıcı sel felaketleriyle karşılaşacağını öngörüyor. Bu dengesizliğin tarım ekonomilerini ve küresel tedarik zincirlerini doğrudan vurması bekleniyor. Üretimdeki aksamaların özellikle pirinç, kahve ve çikolata gibi temel ve yaygın tüketim maddelerinin market fiyatlarında artışa sebep olacağı belirtiliyor.