Eski ABD Başkanı Barack Obama, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri operasyonlarını eleştirerek, “Şu anki başkan, bir dizi yanlış karar almayı tercih etti. Bunların en önemlisi, kimsenin istemediği gereksiz bir savaşı başlatmak oldu” dedi.
Georgia eyaletinin Atlanta kentinde, Demokratların ara seçimlerdeki adayına destek amacıyla düzenlenen mitingde konuşan Obama, Trump yönetiminin iç ve dış politikadaki kararlarını eleştirdi.
"İran’ın nükleer programını diplomasiyle durdurmuştuk"
Kendi başkanlığı döneminde İran’la imzalanan nükleer anlaşmaya değinen Obama, ABD’nin askeri müdahaleye başvurmadan diplomasi yoluyla sonuç aldığını savundu.
Obama, “Başlangıçtaki gerekçe, oraya gidip nükleer silahlarından ve nükleer programlarından vazgeçmelerini sağlamaktı. Ancak İran’ın nükleer silahı yoktu. Nükleer programlarını durdurmuştuk” diye konuştu.
İran’ın nükleer silah edinmesini engellemeyi amaçlayan bir anlaşmaya imza attığını belirten Obama, “Herkesin kabul ettiği üzere, onların nükleer silaha sahip olmalarını engelleyen bir anlaşma imzalamıştım. Hiçbir füze fırlatmam gerekmedi. Diplomasi yoluna başvurdum” ifadelerini kullandı.
“ABD daha savunmasız hale geldi”
ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşın sonuçlarına da değinen Obama, saldırılarda ABD’nin müttefiklerinin ve askeri üslerinin hedef alındığını, Amerikan vatandaşlarının hayatını kaybettiğini ve yüzlerce kişinin yaralandığını söyledi.
Obama, savaşın ABD’nin askeri kapasitesi üzerindeki etkilerine ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Müttefiklerimiz ve üslerimiz saldırıya uğradı. Amerikalılar öldürüldü. Yüzlerce Amerikalı yaralandı. Füze stoklarımızı tükettik, bu da bizi daha savunmasız hale getirdi.”
İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisinin arttığını savunan Obama, dünya petrolünün önemli bir bölümünün tüketicilere ulaştırılmasında kritik öneme sahip olan boğazdaki durumun küresel enerji piyasalarını etkilediğini belirtti.
Savaşın henüz sona ermediğine dikkat çeken Obama, benzin ve motorin başta olmak üzere birçok ürünün fiyatındaki artışın nedenlerinden birinin bu olduğunu ifade etti. Obama, çatışmaların devam etmesi halinde fiyat artışlarının da sürebileceğini söyledi.
“Yönetimin ciddiyetsizliğinin bedelini ödüyoruz”
Trump yönetiminin yetkililerini de eleştiren Obama, mevcut yönetimin kararlarının sonuçlarının toplum tarafından üstlenildiğini savundu.
Obama, “Mevcut hükümet yetkilileri ciddi insanlar değil. Onların ciddiyetsizliğinin bedelini hepimiz ödüyoruz” dedi.
ABD’de göçmenlik politikalarına ilişkin uygulamaları da eleştiren Obama, kendi başkanlığı döneminde sınır politikaları nedeniyle eleştirilerle karşılaştığını hatırlattı.
Obama, Trump yönetiminin uygulamalarına atıfta bulunarak, “Ancak bu yönetimin sokaklarımızda koşuşturan maskeli ajanlar göndermesini isteyen kimseyi hatırlamıyorum” ifadelerini kullandı.
Yasalara uyan vatandaşların tutuklanması ve gözaltına alınması, bazı kişilerin vurularak öldürülmesi ve çocukların ebeveynlerinden ayrılması gibi uygulamaları da eleştiren Obama, bu politikaların toplum üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Trump’ın ailesine yönelik çıkar eleştirisi
Obama, Trump’ın başkanlık görevini yürüttüğü dönemde milyarlarca dolar kazandığını ileri sürerek, Trump ve ailesinin ticari faaliyetlerini eleştirdi.
Trump’ın kripto para girişimleri ve çocuklarının şirketleri için kamu kaynaklarıyla finanse edildiğini söylediği sözleşmelere değinen Obama, başkanlık makamının kişisel çıkarlar için kullanılmaması gerektiğini vurguladı.
Obama, “Başkanlık makamını ve Amerikalıları etkileyen politikaları kendi çıkarlarınız için kullanamazsınız. Bu, diğer ülkelerdeki diktatörlerin yaptığı bir şeydir ama biz böyle yapmayız” diye konuştu.
Ara seçimleri işaret etti
ABD’de görev süresinin bitmesine iki yıl kalan Trump yönetimine karşı ara seçimlerin önemli bir fırsat olduğunu söyleyen Obama, seçim sonuçlarının yönetimin politikalarını sınırlandırabileceğini savundu.
Obama, Trump’ın seçimlerde kaybetmesinin, yönetimin kararlarına karşı denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi açısından önemli olduğunu belirterek şunları söyledi:
“En azından onu dizginlemek, bu yönetimin sergilediği bazı saçmalıklara ‘Dur’ demek için. Bu, sistemdeki bir nevi sigorta şalteri, onu indirmemiz gerekiyor. Bu yönetime karşı hesap sorulabilir bir düzen getirmeye başlamalıyız.”
Yapay zekâ ve seçim sistemine ilişkin değerlendirmeler
Obama, yapay zekânın sağladığı faydaların yalnızca birkaç milyarderin değil, toplumun tamamının yararına olmasını sağlayacak düzenlemelerin yapılması gerektiğini söyledi. Bu doğrultuda eğitim sisteminin de yeniden yapılandırılması gerektiğini vurguladı.
ABD’deki yönetim sisteminin olması gerektiği gibi işlemediğini savunan Obama, seçim bölgelerinin siyasi çıkarlar doğrultusunda yeniden belirlenmesini ve zengin kişilerin seçim kampanyalarını finanse etmesine olanak tanıyan yasal düzenlemeleri eleştirdi.
Obama, bu kapsamda ABD Yüksek Mahkemesi’nin 2010 tarihli Citizens United kararına da atıfta bulunarak, seçimlere yüz milyonlarca dolarlık kaynak aktarıldığını söyledi.
Obama, siyasi sistemdeki sorunların nedenlerinden birinin de bu finansman yapısı olduğunu ifade etti.