Küresel askeri harcamalar, artan jeopolitik gerilimler ve bölgesel savaşlar nedeniyle üst üste 11. yılında da artış göstererek 2025 yılında yaklaşık 2,9 trilyon dolara ulaştı. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) tarafından yayımlanan rapora göre, dünya genelindeki harcamaların yarısından fazlası ABD, Çin ve Rusya tarafından gerçekleştirildi.
Raporun yazarlarından Lorenzo Scarazzato, dünya gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYİH) savunmaya ayrılan payının 2009'dan bu yana en yüksek seviyeye çıktığını belirtti.
Scarazzato, "Dünya artık kendini daha az güvende hissediyor ve bu istikrarsızlığı ordularına yatırım yaparak telafi etmeye çalışıyor" dedi.
ABD’de geçici düşüş, Avrupa’da 'Ukrayna' alarmı
Dünyanın en büyük savunma bütçesine sahip olan ABD, 2025 yılında 954 milyar dolar harcayarak 2024’e göre yüzde 7,5’lik bir azalma kaydetti.
Bu düşüşün temel nedeni, Ukrayna’ya yönelik yeni büyük çaplı askeri paketlerin Kongre’de bekletilmesi oldu. Ancak Trump yönetiminin 2027 bütçe planları, bu rakamın 1,5 trilyon dolara kadar çıkabileceğini gösteriyor.
Avrupa ise askeri harcamalarda yüzde 14’lük bir sıçrama ile 864 milyar dolara ulaştı. Ukrayna Savaşı’nın devam etmesi ve ABD’nin Avrupa’ya "kendi savunmanı kendin yap" baskısı, kıta ülkelerini silahlanmaya itti.
Almanya’nın harcamaları yüzde 24 artarak 114 milyar dolara çıkarken; İspanya tarihinde ilk kez NATO’nun yüzde 2’lik harcama barajını aşarak 40,2 milyar dolarlık bir bütçe ayırdı.
Rusya ve Ukrayna: Savaşa dayalı ekonomi
Rusya, askeri harcamalarını yüzde 5,9 artırarak 190 milyar dolara taşıdı; bu rakam ülke ekonomisinin yüzde 7,5’ine tekabül ediyor.
Savaşın diğer tarafı Ukrayna ise bütçesinin yüzde 40’ını orduya ayırarak 84,1 milyar dolarlık bir harcama yaptı.
Ukrayna’nın harcamalarındaki yüzde 20’lik artış, ülkenin tamamen savaş odaklı bir ekonomiye geçtiğini kanıtlıyor.
Ortadoğu’da enflasyonist baskı
Ortadoğu’da harcamalar toplamda 218 milyar dolarla sabit kalsa da, İran ve İsrail’in verileri dikkat çekti. İran’ın askeri bütçesi yüzde 5,6 düşerek 7,4 milyar dolara geriledi.
Uzmanlar, bu düşüşün temel nedeninin ülkedeki yüzde 42’lik yüksek enflasyon olduğunu belirtiyor.
İsrail ise Gazze’deki yoğun çatışma döneminin ardından harcamalarında yüzde 4,9’luk bir azalma yaşasa da, 48,3 milyar dolarlık bütçesiyle 2022 yılına göre yüzde 97 daha fazla harcama yapmaya devam ediyor.
Asya’da Çin ve Japonya yükselişi
Asya ve Okyanusya bölgesi, yüzde 8,5’lik artışla 681 milyar dolara ulaşarak 2009’dan bu yana en büyük yıllık büyümeyi kaydetti.
Bölgenin lideri Çin’in harcamaları 336 milyar dolara ulaşırken; Japonya yüzde 9,7’lik artışla 1958’den bu yana en yüksek savunma bütçesine (62,2 milyar dolar) ulaştı.
Tayvan da Çin tehdidine karşı harcamalarını yüzde 14 artırarak 18,2 milyar dolara çıkardı.