ABD Kongre Araştırma Servisi’nin hazırladığı son rapora göre, İran ile devam eden çatışmalarda ABD ordusuna ait 81 askeri hava aracı imha edildi veya hasar gördü. Kayıplar arasında MQ-9 insansız hava araçlarının yanı sıra F-35A ve E-3 Sentry gibi envanterin en kritik uçakları da yer alıyor.
ABD Kongre Araştırma Servisi (CRS) tarafından bu hafta yayımlanan kapsamlı rapor, ABD Silahlı Kuvvetleri'nin İran ile yürüttüğü savaşta ağır hava kayıpları yaşadığını ortaya koydu. Rapora göre; uçak, helikopter ve insansız hava araçlarından oluşan toplam 81 askeri hava platformu savaş sırasında imha edildi ya da hasar aldı.
Kongre Bütçe Ofisi (CBO) verilerine dayandırılan değerlendirmede, kaybedilen hava araçlarının Savunma Bakanlığı’nın ikame planlarına bağlı olarak 1,9 milyar dolar ile 3,3 milyar dolar arasında bir maliyete yol açtığı belirtildi. CNN’e bilgi veren kaynaklar ise bölgesel üslerdeki altyapı hasarları hariç tutulduğunda, savaşın ABD bütçesine getirdiği toplam maliyetin şimdiden en az 45 milyar dolara ulaştığını bildirdi.
LİSTEDE F-35A VE E-3 SENTRY GİBİ STRATEJİK VARLIKLAR VAR
Raporda yer alan kayıp envanterinin yarısından fazlasını, istihbarat, keşif, gözetleme, yakın hava desteği ve muharebe arama-kurtarma görevlerinde yoğun olarak kullanılan MQ-9 Reaper silahlı insansız hava araçları oluşturdu. Ancak bilançoda yalnızca insansız hava araçları değil, Pentagon’un en stratejik ve yüksek maliyetli unsurları da bulunuyor. Envanterin en gelişmiş hayalet avcı uçaklarından biri olan F-35A ile hava sahası kontrolü ve hedef takibinde kullanılan dört motorlu dev erken uyarı uçağı E-3 Sentry’nin de zarar gören platformlar arasında yer aldığı açıklandı.
Savaş dışı kalan hava araçlarının bir kısmının hafif hasar alarak yeniden hizmete dönmüş olabileceği kaydedildi. Bu kapsamda, eylül ayında İran’ın Ürdün’deki Muvaffak Salti Hava Üssü’ne düzenlediği saldırıda hafif hasar gören 8 adet F-15 Strike Eagle savaş uçağının da toplam sayıya dahil edildiği ifade edildi.
PENTAGON’UN AÇIKLAMALARI MUĞLAK BULUNDU, KONGRE ALARMDA
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Savunma Bakanlığı (Pentagon) ve Genel Müfettişlik açıklamaları ile açık kaynak verilerinin taranmasıyla hazırlanan rapor, Kongre’nin önüne kritik sorular koydu. Pentagon’un kayıplar konusundaki bilgilendirmelerinin fazlasıyla muğlak olduğu vurgulanırken, milletvekillerinin sahadaki hasarı ve gerekli telafi adımlarını belirleyecek düzeyde şeffaf bilgi alamadığına dikkat çekildi.
Raporda ayrıca, kaybedilen veya hasar gören araçların onarımı ve yerlerine yenilerinin konulması için gereken ek fon ihtiyacı, Amerikan savunma sanayi altyapısının bu talebi karşılamadaki kapasitesi ve sürecin müttefik ülkelere yapılan dış askeri satışlara (FMS) olası etkileri gündeme taşındı.
KÜRESEL GÖREV ALANLARINDA ZAFİYET RİSKİ
Analizde özellikle E-3 Sentry gibi hem sayıca kısıtlı hem de gövde ömrü ilerlemiş stratejik platformlardaki kayıpların, ABD ordusunun Orta Doğu haricindeki diğer küresel harekât alanlarında ciddi yetenek açıkları doğurabileceği ve risk seviyesini tırmandırabileceği uyarısı yapıldı.
Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Kenneth Wilsbach’ın daha önce Kongre’ye verdiği ifadede İran savaşının "en değerli oyuncusu" (MVP) olarak nitelendirdiği MQ-9 Reaper filosunun ise alarm verici düzeyde yıprandığı kaydedildi. Atlantic Council tarafından eylül ayında yayımlanan rapora göre, yalnızca bu yıl Orta Doğu’da 45 adet MQ-9 kaybedildi. Bu kayıplarla birlikte ABD Hava Kuvvetleri’nin, 2004 yılından bu yana tedarik ettiği tüm MQ-9 envanterinin yaklaşık yüzde 35’ini kaybettiği vurgulandı.