İran’a karşı yürütülen savaşın başlamasının üzerinden yaklaşık 100 gün geçtiği belirtilirken, haber analizinde bu çatışmanın küresel ekonomi ve finans piyasaları üzerinde önemli etkiler yarattığı savunuluyor.
Küresel piyasalarda belirsizlik sürüyor
Habere göre, ABD ile İran arasındaki müzakereler çıkmaza girmiş durumda. Taraflar barış görüşmelerinin durumu konusunda çelişkili açıklamalar yaparken, zaman zaman karşılıklı askerî saldırılar da gerçekleşiyor. Buna rağmen diplomatik sürecin devamı için kırılgan bir ateşkesin korunduğu ifade ediliyor.
Avrupa’da enerji maliyetleri yükseldi
Yatırım yöneticisi Ian Barnes, savaşın özellikle enerji ithalatçısı ekonomiler üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti. Ona göre yükselen enerji maliyetleri Avrupa ekonomilerini enflasyon ve düşük büyümenin bir arada görüldüğü “stagflasyon” riskine yaklaştırıyor.
Buna karşın yapay zekâ yatırımlarına yönelik iyimserlik, özellikle ABD ve Asya borsalarını desteklemeye devam ediyor. Avrupa piyasaları ise enerji maliyetlerindeki artış nedeniyle daha zayıf bir performans sergiliyor.
Hürmüz Boğazı ve petrol fiyatları
Analizde, enerji piyasalarındaki en önemli unsurun Strait of Hormuz olduğu vurgulanıyor.
Boğazdaki taşımacılığın aksaması nedeniyle:
- Brent petrol fiyatlarının savaş öncesine göre yaklaşık %36 daha yüksek olduğu,
- ABD tipi ham petrolün (WTI) ise yaklaşık %50 yükseldiği belirtiliyor.
Enerji tesislerindeki hasarlar ve arz sıkıntıları nedeniyle petrol ithalatçısı ülkelerin alternatif kaynak arayışına yöneldiği ifade ediliyor.
Tahvil piyasalarında baskı
Haberde, savaşın başlamasından bu yana devlet tahvillerinde de ciddi dalgalanmalar yaşandığı belirtiliyor.
Özellikle:
- ABD Hazine tahvili getirileri yükseldi.
- Uzun vadeli faizler son yılların en yüksek seviyelerine ulaştı.
- Birçok ülkede yatırımcılar yüksek enflasyon ve düşük büyüme riskinden endişe duyuyor.
Uzmanlara göre yüksek faiz oranlarının uzun süre devam etmesi ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebilir.
Enflasyon yükseliyor
Artan enerji maliyetlerinin birçok ülkede tüketici fiyatlarını yukarı çektiği belirtiliyor.
Örnek olarak:
- ABD’de yıllık tüketici enflasyonunun %3,8’e yükseldiği,
- Enerji fiyatlarındaki artışın enflasyonun temel nedenlerinden biri olduğu,
- Bazı ülkelerde hükümetlerin enerji maliyetlerini sınırlamak için müdahalelerde bulunduğu ifade ediliyor.
Savaş desteği azalıyor
Analizin sonunda, ABD kamuoyunda savaşa verilen desteğin tarihî düşük seviyelere gerilediği öne sürülüyor. Askerî harcamaların rekor düzeylere çıkması ve ekonomik maliyetlerin artması nedeniyle tarafların uzun vadeli bir çatışmayı sürdürmek istemediği değerlendiriliyor.
Haberde yer alan değerlendirmeye göre, savaşın uzaması durumunda enerji arzı, enflasyon ve küresel büyüme üzerindeki baskılar daha da artabilir; bu nedenle kalıcı bir diplomatik çözümün hem bölgesel hem de küresel ekonomi açısından kritik önem taşıdığı belirtiliyor.