İki ‘faktörel kusur’ tabloyu bozabilir

Bercan Tutar

ABD'de bugün yapılacak seçimler, küreselci ideoloji ile MAGA'cıların yerel asabiyesinin yarışına sahne olacak. Hâliyle ABD Kongresi'nin 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nin tamamı ile 100 sandalyeli Senato'nun 35 sandalyesi için kurulan sandıklar sadece Amerika'yı değil uluslararası siyaseti de yakından ilgilendiriyor.
Demokratlar karşısında Kongre'nin her iki kanadında da azınlığa düşmesi durumunda ABD Başkanı Donald Trump'ın bütün gücünü dışarıya özellikle de İran savaşına vermesinden çekinen Cumhuriyetçi tabanı oluşturan MAGA'cılar bu nedenle sandıklara akın edecek.
Bu konsolide tabanın sandıklara akını da Trump'a sürpriz bir zafer getirebilir. Çünkü küreselci tayfa sabah akşam İran savaşının tetiklediği enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle Trump'a desteğin yüzde 30'lara kadar düştüğünü iddia ediyor. Bu sonuç Trump'ı 1946'daki Harry Truman'dan beri ara seçimlere giren en popüler olmayan başkan yapıyor.

***

ABD'de hâlihazırda Senato'da Cumhuriyetçilerin 53, Demokratların 45 sandalyesi bulunuyor. İki sandalyeye sahip bağımsızlar ise birçok konuda Demokratlarla hareket ediyor. Temsilciler Meclisi'nde ise Cumhuriyetçilerin 218, Demokratların 214, bağımsızların 1 sandalyesi bulunurken 2 sandalye boş durumda.
Ara seçimler öncesi The New York Times ve Siena Üniversitesi'nin son anketlerine göre Demokratlar, Senato'yu hangi partinin kontrol edeceğini belirleyecek yedi eyaletin neredeyse tamamında önde. Senato'nun kontrolünü belirleme olasılığı en yüksek olan Michigan, Kansas, Texas, Maine, Ohio, Alaska ile Iowa gibi kritik eyaletlerin tamamında Demokratların ipi göğüsleyeceği söyleniyor.
Bu son ankete göre Demokratlar Michigan, Texas, Kansas, Maine ve Ohio'da bariz bir üstünlüğe, Alaska'da avantaja sahip, Iowa'da ise Cumhuriyetçilerle fiilen eşit pozisyonda.
Trump'ın sadece iki yıl önce ilk beş eyaleti çift haneli farkla kazandığı göz önüne alındığında anketlere güven biraz sıkıntılı. Anketler, Demokratların 1988'den beri Senato'ya Demokrat seçmemiş olan Teksas'ta ve 1932'den beri Senato'ya seçilmeyen Kansas'ta önemli bir üstünlüğe sahip olduğunu iddia ediyor. Anketlere göre Demokratlar, Kongre'nin iki kanadının da kontrolünü kazanıyor.

***

Ancak Demokratlar yine de endişeli. Zira hâlâ kararsız seçmenler var ve sadece son ay karar veren seçmenlerin dokuz puanlık farkla Cumhuriyetçileri desteklediği ortaya çıktı. Çünkü anketler Cumhuriyetçileri 2016 veya 2020'de de çok küçümsemişti. Fakat Trump ve destekçisi MAGA'cılar sandıkta bütün tahminleri altüst etmişti.
Bu yüzden anketçiler şimdi daha temkinli konuşuyor. Zira beyaz işçi sınıfı seçmenleri Trump'ın belkemiği konumunda. 2024'teki çıkış anketlerine göre yine üniversite diploması olmayan beyaz seçmenlerin de yüzde 74'ü Trump'a oy verdi. Bu kez bu oranın yüzde 56 olduğu söyleniyor.
Ancak anketlere iki nedenle güven çok az. İlki anketlerin Demokratların gücünü abartması. Bu yüzden tahminlerdeki başarısızlık riski hep çok fazla. İkinci faktör ise anket yanıtlarında az temsil edilen gruplara daha fazla ağırlık vermek için anketçilerin istatistiksel ayarlamalar yaptığı "ağırlıklandırma" adlı bir teknik. İşte anketlerdeki bu iki faktörel kusur Başkan Trump'a daha doğrusu MAGA'cılara sürpriz olmayan bir zafer daha getirebilir.