İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin ancak “İran tarafından belirlenen rotalar üzerinden mümkün olduğunu” duyurdu. Devrim Muhafızları, Umman’ın Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ile koordineli olarak oluşturduğu yeni deniz koridorunu reddetti.
Devrim Muhafızları Donanması tarafından İran resmi medyasında paylaşılan açıklamada, "Bazı makamlar, İran İslam Cumhuriyeti’ne önceden bildirimde bulunmadan veya koordinasyon sağlamadan Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği için yeni bir rota duyurmuştur" denildi. Açıklamada, "Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için yetkilendirilmiş tek yasal yollar, İran İslam Cumhuriyeti tarafından belirlenen rotalardır" ifadesi kullanıldı.
Umman bir plan sunmuştu
Bu uyarı, Umman’ın boğaz üzerinden geçiş ücreti alınmaksızın seyrüsefer serbestisini sağlamak amacıyla IMO ile koordineli bir geçici transit koridoru duyurmasından bir gün sonra geldi.
Reuters’ın haberine göre, ABD Enerji Bakanı Chris Wright dün yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan yaklaşık 20 milyon varil ham petrolün geçtiğini belirtti; bu miktar küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birine tekabül ediyor.
Umman’ın planı, şubat ayı sonunda başlayan ABD-İran savaşının ardından 8 Nisan’da varılan ateşkes anlaşmasıyla Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını takiben sunulmuştu. Bu koridor, su yolunun gelecekteki yönetimine ilişkin görüşmeler sürerken geçici bir insani ve ticari önlem olarak tanıtılmıştı.
Devrim Muhafızları açıklamasında, "Gemilerin bu rotaların dışındaki hareketleri son derece tehlikelidir ve kesinlikle yasaktır" denilerek, tüm gemilere resmi olarak bildirilen rotaların dışına çıkmamaları uyarısı yapıldı. Ayrıca, "Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için Kanal 16 üzerinden Devrim Muhafızları Donanması ile koordinasyon zorunludur; kuralları ihlal eden gemilere karşı işlem yapılacaktır" denildi.
Geçen hafta yeniden trafiğe açıldı
Dünyadaki ham petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz ihracatının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, İran’ın ABD ile varılan 60 günlük ateşkes çerçevesinde ablukayı kaldırmasının ardından geçen hafta yeniden trafiğe açılmıştı. IMO verilerine göre, çatışma süresince en az 40 gemi saldırıya uğradı ve 11 denizci hayatını kaybetti.
Canlı denizcilik takip verilerine göre, "STOIC WARRIOR" adlı bir ham petrol tankeri, Devrim Muhafızları Donanması’nın uyarısına rağmen şu anda Umman tarafından belirlenen geçiş yolunu kullanmaya devam ediyor. Devrim Muhafızları’nın bu duruma nasıl bir tepki vereceği ise henüz bilinmiyor