Yaklaşık iki yıla yayılan yeni çözüm süreci kapsamında hazırlanan ve kamuoyunda 'çerçeve yasa' olarak bilinen "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun"un 18 Ağustos'ta Resmî Gazete'de yayımlanarak yasalaşması ardından oluşturulan Takip ve Değerlendirme Kurulu, bugün (28 Eylül) ikinci kez toplandı. Toplantının ardından kurul tarafından yapılan açıklamada durum değerlendirmesi yapıldığı, alt komisyonların teşkili, görevleri ve yetki alanlarının karara bağlandığı bildirildi. "Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu" adı verilen kurul, feshini açıklayan PKK/KCK ve bağlı oluşumların silah bırakma sürecini teyit ile tespit edecek ve Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararı öncesi çözüm sürecindeki gelişmelere ilişkin olarak değerlendirmelerde bulunacak alt komisyonlardan oluşuyor.
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, geçen hafta yaptığı açıklamada, feshedilen PKK'nın lideri Abdullah Öcalan'ın da Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu'nda görev alacağını söylemişti. Kurula başkanlık eden Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da dün yaptığı açıklamada, sürecin ilk aşamasının silahların bırakılması ve örgütsel yapıların feshedilmesi, ikinci aşamasının ise tespitten sonra hukuki sürecin yürütülmesi olduğunu bildirerek, "Birinci aşama, bu fesih ve silahsızlanma sürecinin sahada tespit edilmesi, bunun raporlanması ve Milli Güvenlik Kurulu kararıyla da teyit edilmesi. Bu bitmeden ikinci aşamaya geçilmiyor. Tespit ve teyit süreci şu anda devam ediyor. Sahada ilgili tüm kurumlarımızla bu süreçle ilgili çalışmalarımızı koordinasyon içinde sürdürüyoruz. İkinci aşamada da hukuki süreçler devreye girmiş olacak. Meclisimizde de bu süreci izleyecek bir kurul oluşturulacak. Bizim kurul da Meclis kuruluna zaman zaman bilgi arz edecek" demişti.
"Durum değerlendirmesi yapılı, alt komisyonlar karara bağlandı"
Adalet Bakanı Akın Gürlek, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler'in yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın ve Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Genel Sekreteri Okay Memiş'in katıldığı toplantı ardından yapılan açıklamada, "7595 sayılı Kanun çerçevesinde mevcut durum gözden geçirilerek Kanunun uygulanması bakımından yürütülmekte olan faaliyetler ile ilerleyen dönemde hayata geçmesi planlanan faaliyetler çok yönlü olarak ele alınmış ve genel bir durum değerlendirmesi yapılmıştır" ifadeleri kullanıldı.
Açıklamada, "Kurul bünyesinde oluşturulan ve sürecin etkin, hızlı ve koordineli şekilde yürütülmesini sağlamakla görevli Alt Komisyonların teşkili, görevleri ve yetki alanları ile kurumlar arası koordinasyon konuları görüşülerek karara bağlanmıştır" ifadelerine de yer verildi.
Kurul hangi alt komisyonlarla çalışacak?
İktidarın "Terörsüz Türkiye" olarak adlandırdığı yeni çözüm süreci kapsamında hazırlanan 'çerçeve yasa', 140'a yakın kişinin dinlendiği ve onlarca görüşmenin yapıldığı bir yıllık süreç komisyonu mesaisinin ardından, 592 milletvekilinden 467'sinin "evet" oyunu olarak rekor bir kabulle 10 Ağustos'ta Meclis'ten geçti.
Çerçeve yasanın 18 Ağustos'ta yasalaşması ardından da yeni bir aşamaya geçildi. Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında kurulan "Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu", Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında ilk kez 24 Ağustos'ta toplandı. Cumhurbaşkanlığı Külliye'sinde yapılan ilk toplantı sonrası alt çalışma kurulları olarak "Adli ve Hukuki İşler Koordinasyon Alt Komisyonu", "İzleme ve Tespit Alt Komisyonu", "Sosyal Uyum ve Bütünleşme Alt Komisyonu" ile "Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu" kurulması kararlaştırıldı.
Öcalan görevi alacak mı, MGK kararı sonrası ne olacak?
“3T Mekanizması”; yani teyit, tespit ve taahhüt aşamalarıyla ilerleyecek olan kurulun alt kurullarından olan "Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu"nda feshedilen PKK'nın lideri Abdullah Öcalan'ın "taahhüt eden" statüsünde görev alması bekleniyor. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum ise geçen hafta yaptığı açıklama görev alacağını bildirerek, "Muhtemelen Öcalan'a bu komisyonda bir görev verilecektir. Buradaki statüden kasıt; bekleneni daha iyi yapabilmesi için ona sağlanan bir imkandır. Cezaevine bağlı ek bir ünite olarak inşa edilmiş yapı da bu süreçteki rolünü daha rahat yerine getirebilmesi için oluşturulmuş bir imkandır. Çünkü Öcalan'la ilgili yürütülen süreç bir diyalog sürecidir. Bu diyalogda hedef bellidir; tasfiye sürecinin fiilen tamamlanması, silahların bırakılmasının tamamlanması. Dolayısıyla orada muhatap odur zaten. Örgütü kim kurduysa, silahı kim kullandırdıysa, fesih edecek olan da, silahı bıraktıracak olan da odur. Öbür türlü devlet bunu güvenlik pratiği ile yapar" dedi.
Kurulun çalışmaları ve komisyonlar, fesih ve silahların tesliminin tespit ve teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından verilecek kararın altyapısını oluşturacak. MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlamasının ardından ise kanun uygulanmaya başlanacak ve geri dönüşler, ertelemeler ve tahliyeler için başvurular başlayacak. Kurul bu aşamada da çalışmalarına devam edecek ve dönemsel değerlendirmeler yapacak. İhtiyaç hâlinde bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen diğer kişileri toplantılara davet edebilecek.
Komisyona kimler katıldı, kimler görev alacak?
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında bugün saat 09.30'ta başlayan ikinci toplantıya Adalet Bakanı Akın Gürlek, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler'in yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın ve Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Genel Sekreteri Okay Memiş de katıldı. Kurulda, öngörülen bakanlıkların ve kurumların birer temsilcilerinin de yer alması bekleniyor. Katılması beklenen kurum ve görevliler şöyle:
-Adalet Bakanlığı’ndan bir hâkim veya savcı düzeyinde hukukçu
-Dışişleri Bakanlığı’ndan bir Büyükelçi düzeyinde diplomat
-İçişleri Bakanlığı’ndan bir vali veya bu kıdemde bir temsilci
-Milli Savunma Bakanlığı’ndan general veya albay düzeyinde bir kurmay
-Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği’nden üst düzey bir yönetici
-Milli İstihbarat Teşkilatı’ndan daire başkanlığı düzeyinde bir temsilci
-Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği’nden üst düzey bir raportör
Cevdet Yılmaz'dan açıklama
Toplantıdan önce katıldığı bir programda konuşan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, sürece ve kurula ilişkin olarak şu bilgileri verdi:
"Bu noktada hükümet nezdinde, yürütmede benim başkanlığımda bir kurul teşkil ettirildi. Bütün ilgili bakanlarımız orada. Milli Savunma Bakanımız, Dışişleri Bakanımız, İçişleri Bakanımız, Adalet Bakanımız, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterimiz, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterimiz, MİT Başkanımız, hepsi o kurulun üyesi. Ben de başkanlığını yapıyorum. Buradan bir haber olarak da vermiş olayım, yarın sabah ikinci toplantımızı yapacağız kurul olarak. Bu kurulun görevi süreci takip etmek.
Birinci aşama, bu fesih ve silahsızlanma sürecinin sahada tespit edilmesi, bunun raporlanması ve Milli Güvenlik Kurulu kararıyla da teyit edilmesi. Bu bitmeden ikinci aşamaya geçilmiyor. Bu tespit ve teyit süreci şu anda devam ediyor. Sahada ilgili tüm kurumlarımızla bu süreçle ilgili çalışmalarımızı titizlikle, koordinasyon içinde sürdürüyoruz, sürdüreceğiz. Bu süreci başarıyla tamamlayacağız, buna inanıyoruz. İkinci aşamada da işte belli hukuki süreçler var, o süreçler devreye girmiş olacak. Meclisimizde de bu süreci izleyecek bir kurul oluşturulacak. Bizim kurul da meclis kuruluna zaman zaman bilgi arz edecek. Yapılan çalışmalarla ilgili meclisimizi de bilgilendirmiş olacağız."
Adlî süreçler nasıl işleyecek?
Adlî süreçler için kurulan kurulda Adalet Bakanlığı yetkilileri ile uygulamada görev alacak hâkim ve savcılar katkı verecek. Dönüş yapan örgüt mensuplarının dosyalarını hukuki statülerine göre sınıflandırması hedefleniyor. İnfazın ertelenmesine ilişkin kararları ise alt kurul değil, infaz hâkimleri verecek. Tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmî Gazete’de yayımlanması şartıyla 6 ay boyunca başvuru yapılabilecek. Yasa, bazı suçlara geçici düzenleme içeriyor. Düzenlemeye göre soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş cezaların infazı, suçun niteliğine ve ceza miktarına göre beş veya 10 yıl ertelenebilecek.
Kimler yararlanabilecek?
Yasa; PKK ve bağlı oluşumlar kurma veya yönetme, örgüt üyeliği, örgüte yardım, propaganda ve örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen bazı suçları kapsıyor. 15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda 10 yıl, 15 yıl veya daha az ceza gerektiren suçlarda ise beş yıl erteleme uygulanabilecek. Erteleme süresince soruşturmalar duracak, davalar askıya alınacak ve şartları karşılayan hükümlüler tahliye edilebilecek. Bu süre içinde yeniden “terör suçu” işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak. Düzenlemeden yararlananlara iki ila üç yıl arasında siyaset yasağı uygulanması da öngörülüyor.
T24