İran ile ABD arasında süren gerilimde ateşkes beklentilerinin zayıflaması, petrol piyasasında yeni bir yükseliş dalgasını tetikledi. Uluslararası piyasalarda Brent petrol 111 doların üzerine çıkarken, küresel finans çevreleri fiyat tahminlerini yukarı yönlü revize etmeye başladı.
Piyasalar yeniden tedirgin
Son haftalarda savaşın etkisinin sınırlı kalacağı yönündeki beklentiler yerini belirsizliğe bıraktı. Hürmüz Boğazı’nın tam kapasite açılmasına yönelik kalıcı bir anlaşmanın sağlanamaması, arz endişelerini artırdı.
Brent petrol yüzde 3 artışla 111 doların üzerine çıkarken, ABD tipi ham petrol (WTI) de yüzde 3,4 yükselerek 100 dolara yaklaştı. Yılbaşından bu yana Brent’te yüzde 83, WTI’da ise yüzde 73 oranında artış kaydedildi.
Washington-Tahran hattında mesafe korunuyor
Beyaz Saray, İran’ın son teklifinin değerlendirildiğini duyurdu. Ancak Washington yönetimi, “kırmızı çizgilerin” sürdüğünü vurguladı. Özellikle nükleer program konusunda taraflar arasında ciddi görüş ayrılıklarının devam ettiği belirtiliyor.
Piyasalar bu durumu, kısa vadede bir uzlaşma ihtimalinin zayıf olduğu şeklinde yorumluyor. Uzmanlara göre günlük yaklaşık 13 milyon varillik arz açığını kapatacak hızlı bir alternatif bulunmuyor.
Wall Street’te yukarı yönlü revizyon
Küresel finans kuruluşları petrol fiyatlarına ilişkin tahminlerini artırıyor.
Goldman Sachs, Brent petrol için yıl sonu beklentisini 80 dolardan 90 dolara yükseltti. WTI tahmini 75 dolardan 83 dolara çıkarıldı. Citigroup, Hürmüz’deki aksamanın sürmesi halinde Brent’in 150 dolara ulaşabileceğini öngördü. ING, ikinci çeyrek Brent ortalamasını 104 dolara revize etti.
200 dolar senaryosu gündemde
Enerji piyasası uzmanı Fereidun Fesharaki, boğazdaki aksaklıkların 6-8 hafta sürmesi halinde petrol fiyatlarının 150-200 dolar bandına çıkabileceğini belirtti. Uzmanlara göre arz kaybı her geçen hafta büyüyor.
Fiziki piyasada baskı artıyor
Vadeli işlemlerin yanı sıra fiziki piyasada da fiyat baskısı dikkat çekiyor. Petrol ithalatçısı ülkeler daralan arz nedeniyle zorlanırken, bazı spot işlemlerde fiyatların 150 dolara yaklaştığı ifade ediliyor.
Rafine ürünlerde ise artış daha sert. Singapur piyasasında orta distilat fiyatları varil başına 290 doların üzerine çıkarak rekor kırdı.
Küresel ekonomi üzerindeki riskler
Yükselen enerji fiyatlarının enflasyonu yeniden artırabileceği ve merkez bankalarının faiz indirimlerini geciktirebileceği belirtiliyor. Üretim ve lojistik maliyetlerindeki artışın şirket kârlılıklarını baskılaması bekleniyor.
Özellikle enerji ithalatına bağımlı Avrupa ve Asya ekonomilerinde büyümenin yavaşlayabileceği uyarısı yapılıyor.
OPEC dengeleri değişebilir
Öte yandan Birleşik Arap Emirlikleri’nin 1 Mayıs itibarıyla OPEC ve OPEC+’tan ayrılacağını açıklaması, petrol piyasasında yeni dengelerin oluşabileceği yönünde değerlendirmelere yol açtı.
Uzmanlara göre İran cephesinde somut bir ilerleme sağlanmadıkça petrol fiyatlarında kalıcı bir düşüş beklenmiyor. Bu durum, küresel piyasalarda belirsizliğin sürmesine neden oluyor.