İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Lübnan’daki savaşın sona ermesi de dahil olmak üzere beş temel madde tam olarak uygulanıncaya kadar Tahran’ın ABD ile imzalanan Mutabakat Zaptı’nın geri kalan hükümlerini hayata geçirmeyeceğini söyledi. Bu açıklamanın ardından başmüzakerecinin İran devlet televizyonundaki röportajı aniden kesildi.
İran devlet televizyonu IRIB’e mülakat veren İran Muhammed Bakır Kalibaf, Washington ile yürütülen mevcut görüşmelerin anlaşma şartlarını yeniden müzakere etmekten ziyade, varılan anlaşmanın uygulanmasına odaklandığını belirtti.
Kalibaf, "Müzakereler bir sonuca ulaştı. Şimdi bunları belirlenen takvim içinde hayata geçirmek için koordinasyon sağlıyor ve diyalog yürütüyoruz" diyerek şunu vurguladı:
"Anlaşmanın beş maddesi tam olarak istikrara kavuşup kesinleşinceye kadar, diğer hükümlerin uygulanacağı bir sonraki aşamaya geçmeyeceğiz."
Doğrudan görüşme şimdilik yok
Bu açıklamalar, ABD ve İran heyetlerinin çarşamba günü Doha'da Katarlı ve Pakistanlı arabulucularla ayrı teknik görüşmeler yapmaya hazırlandığı bir dönemde geldi. ABD Başkanı Donald Trump yönetiminden üst düzey bir yetkili salı günü Rûdaw'a bu bilgiyi doğruladı. Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari de düzenlediği basın toplantısında, şu an için ABD ile İran arasında planlanmış bir üst düzey toplantı bulunmadığını ve doğrudan bir görüşme öngörülmediğini teyit etti.
İslamabad Mutabakatı, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı ve altı hafta süren geniş çaplı hava harekatının ardından geldi. Tahran buna yanıt olarak Ortadoğu genelindeki ABD varlıklarını ve Körfez ülkelerini hedef alan binlerce drone ve füze saldırısı gerçekleştirmiş, ayrıca İsrail’e karşı misilleme harekatları başlatmıştı.
“Zenginleştirme bizim hakkımızdır”
Galibaf, 14 maddelik Mutabakat Zaptı üzerindeki müzakerelerin aylarca süren görüşmelerin ardından tamamlandığını belirtti. Şu anki toplantıların amacının yalnızca uygulama sürecini denetlemek olduğunu ifade eden Kalibaf; Lübnan’daki saldırıların durdurulması ve uranyum zenginleştirmenin sürecin anahtarı olduğunu söyledi.
"Kırmızı çizgilerimiz net: Zenginleştirme bizim hakkımızdır. Bunlar müzakere edilemez; gücümüzün bileşenleri ve Amerikan aşırı taleplerine karşı güvencemizdir," diyen Galibaf, uranyum zenginleştirme konusunda herhangi bir tavizi reddetti.
İranlı yetkili, anlaşmayı büyük bir diplomatik başarı olarak nitelendirdi. Kalibaf; Lübnan’daki çatışmaların sona erdirilmesi, İran üzerindeki ABD deniz ablukasının kaldırılması, Hürmüz Boğazı’nın düzenlenmesi, petrol ihracat kısıtlamalarının hafifletilmesi ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması konusunda taahhütler aldıklarını iddia etti.
Kalibaf, "ABD; Lübnan'daki savaşın sona ermesi, askeri operasyon yapılmaması, insanların topraklarına dönmesi ve Lübnan ulusal egemenliğinin sağlanması gerektiğini garanti ve taahhüt etti. Bu çok büyük bir zaferdir," dedi.
Anlaşmayı bir başarı olarak tanımlamasına rağmen Kalibaf, şartların ihlal edilmesi durumunda Tahran’ın askeri çatışmaya hazırlıklı olmaya devam edeceği uyarısında bulunarak şu ifadeleri kullandı:
"Defalarca söyledim; müzakere bir mücadele yöntemidir. ABD ile müzakere ederken bir dostla değil, sadakatsiz bir düşmanla müzakere ediyoruz."