1. HABERLER

  2. RÖPORTAJ

  3. Velev ki TRT Şeş seçim yatırımı olsun
Velev ki TRT Şeş seçim yatırımı olsun

Velev ki TRT Şeş seçim yatırımı olsun

A+A-

Muhsin Kızılkaya bir Kürt yazar. Yayınlanmış altı kitabı var. Kürt romancı Mehmed Uzun'un eserlerini Türkçe'ye kazandıran Kızılkaya şimdilerde Beşiktaş Kültür Merkezi'nde Yılmaz Erdoğan'la birlikte çalışıyor, senaryo okuyor. Kızılkaya, 1963 Hakkari doğumlu. İ.Ü SBF Kamu Yönetim Bölümü mezunu. Gazetecilik ve reklamcılık yaptı. Express, Öküz dergilerinde, Yeni Gündem, Yeni Yüzyıl, Radikal İki'de yazdı. Kızılkaya, Kürtçe okuyup yazabilen az sayıda Kürt'ten biri. Kızılkaya ile TRT Şeş'i konuştuk.

TRT Şeş'te kültür sanat programı yapacağınız doğru mu?

Gazetelerde program yapacağım yönünde haberler çıktı ama henüz net bir şey yok ortada. Birtakım fikirler var ama ne yapacağımızı kararlaştırmadık.

TRT Şeş'te program yapanlar için "Siyasi korucu" dendi. Beyaz Kürtler bir araya geldi denildi? Bu tepkiler normal mi?

Tepki normal değil. Kürtçe hiçbir zaman bu insanlara ekmek kapısı, itibar kapısı olmamış. Başlarına bela olmuş dilleri referans noktası haline gelmeye başlıyor. Gelir kapısı oluyor. Amin Maalouf'un tanımıdır: "İnsanın hangi yönü baskı altında ise orası kimliği haline gelir." Bu Müslümanlar için dinleri, siyahlar için renkleri, Kürtler için dilleridir. Dilleri baskı altına alındığı için Kürtçe onlar için bir kimlik haline geldi. Bütün mücadeleyi Kürtçe üzerinde vermeye başladılar. Ben dünyada ve Türkiye'de bir Kürt sorunundan çok Kürtçe sorunu olduğunu düşünüyorum. Kürt sorununun temelinde bir Kürtçe sorunu var.

Kürt sorunu değil, Kürtçe sorunu var diyorsunuz.

Kürtlerin geneline baktığımız zaman siyasal talepleri içinde bir devlet kurmak o devleti dünyanın muasır devletleri düzeyine çıkarmak oradan bir Kürtü, dünyaya bedel haline getirmek yok. Olmayınca da o zaman amaç ne: Amaç dilleriyle barışık bir noktada bir arada yaşamak. Bu da sorunu bir Kürtçe sorunu haline getiriyor. Karşı taraf da sorunu böyle algılarsa sorunun çözümü basitleşir.

TRT Şeş bu yönde atılmış bir adım mıdır?

Gerçekten çok zekice bir hamle. Bunun sonuçlarını ileride göreceğiz. Sorunu yasak savmak ya da PKK'nin elindeki bazı kozları almak şeklinde düşünülüyor olsa yine de yaratıcı. Her durumda kazanacak olan Kürtçedir. Devlet "ben artık meseleyi siyasal Kürtçülük boyutundan çıkarıp Kürtçe meselesi olarak algılamak istiyorum" dediyse sorunun kalıcı çözümünün önünde önemli bir engel aşılmış olur.

Kürtçe TV'ye bazı Kürtler niçin karşı çıktı?

Kürtçeye özgürlük Kürtlerin en önemli siyasi taleplerinden bir tanesi. Bu talep devletten hiç beklenmedik bir anda kabul gördüğünde iki güç buna karşı çıkmaya başladı. Birincisi Kürt milliyetçileri diğeri Türk milliyetçileri. Bu da tarihin ironisidir. TRT Şeş'in Kürtçe yayın yapmasıyla bu işe karşı çıkan Türk milliyetçileri Kürtlerin kendi dillerinde şarkı ve türkü söylemeleri ile memleketin bölünmediğine kanaat getirecekler. Kürtler de şarkı türkü söylemek için dağa çıkmak gerekmiyormuş diyecek.

Dağa çıkmanın sebeplerinden biri miydi bu?

Evet. Kimlik inkarı. Kürt kimliği dediğimiz şey Kürt dilidir. Dinimiz aynı, rengimiz aynı, yaşama alışkanlıklarımız aynı bir tek dilimiz farklı. Ama sen benim dilimi yasaklamışsın. Beni ötekileştirmişsin. Kendinden ayırmışsın. Beni senden ayıran tek şey benim dilime karşı giriştiğin hoyratça davranıştı. Sen o hoyratlıktan vazgeçtiğin andan itibaren ben seninle eşitlenmiş oluyorum. O zaman ben diyeceğim ki biz eğer bu topraklarda beraber yaşayacaksak anayasal vatandaşlığı esas alan ortak bir hayat sürmek niyetimiz varsa siz o zaman mevcut bütün yasalarda kimliğimin önüne koyduğunuz bütün engelleri ortadan kaldırın. Bu düzenlemeler yapıldığı andan itibaren çok fazla kavgaya sürükleyen nedenler olmadığın göreceğiz.

DTP'nin tavrını nasıl yorumluyorsunuz?

Bir kere DTP kötü bir siyasi manevra yaptı. Politik olarak yanlış bir tavır aldı. DTP kendince şunu demeye getirdi. "Siz yasağı kaldırıyorsunuz ama Kürtlerin yasal temsilcisi benim. Benim fikrini sormadınız. Beni muhatap almadı iseniz ben buna başka türlü tepki gösteririm" Ama yanlış yaptı. Çünkü siyaset böyle yapılmaz. Eğer sen başkasının yaptığı doğru bir hamlenin yanlışlığını ispatlamaya çalışırsan; siyaset yapmış olmazsın, çırpınırsın, bir süre sonra eğer hamle büyükse yenik düşersin. Sonra da abuk sabuk gerekçeler bulmaya çalışırsın. Kürtçenin önünde engeller var. Meclis'te Kürtçe de bilinmeyen bir dil olarak kayıtlara geçti o yüzden TRT Şeş'in yayın yapmasını doğru bulmuyorum demek yanlıştır. Çünkü sen bir yere yol yapacaksan önce asfalt atmazsın önce şose yaparsın sonra asfalt atarsın. Bunu da böyle görmek gerekiyor.

Deniz Baykal'ın TRT Kürtçe yayınına karşı çıkış gerekçesine ne diyorsunuz?

Baykal'ın gerekçesi çok komik. Baykal ne diyor: "Yurttaşların vergileriyle Kürtlere ayrıcalık tanınıyor". İyi de Kürtler bu ülkenin vatandaşları değil mi? Onlar vergi ödemiyorlar mı? Eğer Baykal'ın zihniyetiyle gidecek olursak bugüne kadar her şey Türkçe yapıldı. Üstelik 80 sene. O zaman Kürtlerin bayağı birikmiş bir alacağı var demektiri. Baykal İş Bankası'ndaki hisselerin satsa o borcu ödeyemez Kürtlere.

TRT Şeş AK Parti'nin bir seçim yatırımı mı?

Velev ki seçim yatırımı. Çok yaratıcı bir yatırım. Keşke herkes seçim dönemlerinde böyle yatırım yapsa. AKP kömür yerine Kürtçe veriyor. Kürtler bundan çok memnun. Kürtçe yayın, devrim gibi bir karar. 70 yıllık kürt kimliğinin inkarından vazgeçiş günüdür bugün. Çünkü devlet eliyle Kürtlerden kocaman bir özür dilemedir. Bunlar Kürtlerin rüyalarında bile görebilecekleri bir şey değildi. Kürtler şaşırdılar, hazır değillerdi çünkü. İnsanlar şu an, devlet bugün bize birtakım haklar tanıyorsa bunun altında mutlaka bir çapanoğlu vardır diye düşünüyor.

Bölgede nasıl karşılandı bu hamle?

TRT Şeş ilgiyle seyrediliyor. Çünkü diğer Kürt kanalları çok fazla cenaze, taziye çadırlarına ziyaret haberleri veriyor. Eğlenceye vakit ayırmıyorlar. Biz edebiyata gazeteye kitle iletişim araçlarına batıdaki insandan farklı olarak hep kendi siyasi, politik görüşlerimizi ideolojik empoze aracı olarak bakmışız. O bölgede 13 televizyon var. Hepsi PKK'yle bağlantılı değil ama farklı örgütlerle bağlantıları var.

TRT Şeş'teki programları nasıl buldunuz?

Rojin sabah programı yapıyor. Nilüfer Akbal, Gökkuşağı programında konuk ağırlıyor. Her hafta bir Kürt şahsiyetinin tanıtıldığı portreler var. Geçen gün Eşkya'yı gösterdiler. Kürtçe dublaj çok başarılıydı. Belgeseller var.

TRT'deki Kürtçe'yi bütün Kürtler anlayabilir mi ?

Kürtçenin üç büyük lehçesi var. Kurmanci, Zazaki ve Sorani. Kurmanci Türkiye'de Suriye'de ve Irak'ın bir bölümünde yaygın olarak kullanılır. Sorani Irak'ın güneyinde ve İran'da yaygındır. Zazaki lehçesi Tunceli, Dersim, Bingöl, Siverek hattında konuşulur. Ama büyük coğrafyanın lehçesi Kurmanci'dir. TRT Şeş'teki Kürtçe saf bir halk dili. TV başına geçen herkes anlayabilir. Saf bir Kürtçe konuşuluyor.

--------------------------

Kürtlerin taleplerinin ötesinde bir adım...

Üniversitelerde Kürt Dili ve Edebiyatı bölümlerinin açılması gündemde...

Kürtlerin bu konuda talepleri Kürt enstitüsü idi. Devlet, Kürtlerin siyasal taleplerinin ötesinde bir adım atıyor. Kürt dili ve edebiyatı bölümü açıyor. Kürtlerde bir şaşkınlık var şu anda. Devlet böyle yapamaz mutlaka bir çapanoğlu vardır diyorlar. Kürtleri yok sayan Kürtçeyi yok sayan, w'yi yasaklayan nasıl Kürt Dili ve Edebiyatı açar şaşkınlığı var. Devlet Kürt Dili ve Edebiyatı bölümüaçma kararıyla Kürtlerin milli şuura sahip olmalarının önününü açıyor.

Gazetelerin Başbakan'ın Kürtçe konuşmasını doğru yazamadığını gördük? Bu neyi gösterir?

Gazeteler, televizyonlar Arapça, İngilizce, Fransızca bilen muhabir, editör istihdam ederler. Ama kimsenin aklına iyi derecede Kürtçe bilen birini istihdam etmek gelmez. Kürt'ten kastım eğitimden geçmiş bir Kürt. Kürtçeyi okuyup yazabilecek insanları kastediyorum. Tedrisattan geçmiş az sayıda Kürt vardır. Türkiye'de alfabeyi de bilen Kürt sayısı toplasan iki yüz kişiyi geçmez.

Kürtler hangi alfabeyi kullanıyor?

TRT Şeş'in kullandığı alfabe Celadet Bedirhan'ın alfabesi. Türkiye'yi terk eden ve Şam'da yaşamaya başlayan Celadet Bedirhan, Kürtçe alfabeyi 1933'te Şam'da oluşturmuş. 33 harften oluşuyor. Türk alfabesinden farklı olarak dört harf daha var. Q, X. W bir de şapkalı ê var.

Zaman

Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.