1. YAZARLAR

  2. Yaşar ÖZKAN

  3. TOPLUMSAL DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM
Yaşar ÖZKAN

Yaşar ÖZKAN

Yazarın Tüm Yazıları >

TOPLUMSAL DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM

A+A-

 

Tarihte yaşayan toplumlar,zaman içinde belli değişim ve dönüşümlere uğramışlardır.Bu değişimler bazen olumlu, bazen olumsuz olmuştur demiştik.Yine bazı toplumlar, kısa  zamanda hızlı değişimler yaşarken,bazıları uzun zamanda yavaş veya durağan bir sürece girdiklerini önceki yazımızda söylemiştik.Bunun için çarpıcı iki kavram ön plana çıkıyor,biri moda tabiri ile paradigma, diğeri ise dönüşüm.

 

PARADÎGMA


Yunanca para (benzer)ve deiknunai (göstermek)kelimelerinden türetilmiş olan paradigma,bir alandaki yazılı ve yazılı olmayan kuralların tümünü ifade ediyor.Daha basit biçimde olursa paradigmayı bir alandaki geçerli model olarak tanımlamak mümkün.Paradigma uzun süre yalnızca gramere yönelik teknik bir kavram olarak kullanılmış sonra fizik bilimlerinde kullanılmaya başlanmış ancak 20.yüzyılın ikinci yarısında Thomas Kuhn tarafından sosyal bilimlere de yayılarak bu günkü geniş çerçeveye oturtulmuş bulunuyor.

Geçerli modele fazlasıyla bağlılık,yeni bir modeli kabul edip ona geçmeye engel oluşturulabilir.Yani bir anlamda düşünce katılığına tutulmak yeni bir durumu düşünememe ya da reddetme sonucuna götürebilir.Buna da paradigma felci deniliyor. Bunun tipik örneklerinden birisi evrenin merkezi üzerine yapılan tartışmalardır. Koperniğe gelinceye kadar evrenin merkezinin dünya olduğunu öne süren Aristotoles-Ptolemaios evren kuramı geçerliydi.Halbuki Kopernik evrenin merkezinin güneş olduğunu ortaya koyduğunda o zaman ki eski paradigmayı savunanlarla din adamları,buna müthiş direnç gösterdiler.

Buna göre paradigma,mevcut durumda bir alan geçerli olan kural ve yaklaşımların tamamını ifade eden model. Eğer bu temel ve yaklaşımlarda temelli bir değişiklik ortaya çıkmışsa buna paradigma kayması adı veriliyor.Böyle bir değişimin ortaya çıkmasına karşın eski modeli korumaya yönelik tavır gösterenlerin de paradigma felcinin etkisinde kaldığı kabul ediliyor.(Dr.Mahfi Eğilmez:Değişim sürecinde Türkiye)

 

DÖNÜŞÜM


Dönüşüm,paradigma değişimden daha kapsamlı ve köklü bir değişimi ifade eder.Dönüşüm,olduğundan başka bir biçime geçmeyi ifade ettiği için bir anlamda paradigma değişimini de kendi içinde barındırıyor.Paradigma değişimi; anlayışlar,kabuller sisteminin değişmesini anlatırken,dönüşüm, bu paradigma değişiminin ardından gelen yapısal değişimi de kapsıyor.

Bütün bu anlatılan kavramsal açıklamalardan sonra şunu diyebiliriz,ileriye yönelik bir değişim olacaksa bireylerin ve toplumların düşüncelerinde bir değişim gerekiyor.Bu da o kadar kolay değil.Bunun  için çok büyük bir zihinsel aktivite ve çaba gerekiyor.Ondan sonra yapısal değişim ve dönüşüm gerçekleşebilir.

Kur'an da ayetin apaçık belirtiğine göre de "Bir toplum kendini değiştirmedikçe,Biz o topumu değiştirmeyiz"(Rad:13)

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.