1. HABERLER

  2. AHKÂM

  3. Oruç ile İlgili Hükümler: Sadaka-i Fıtr(6)/Molla Kemal KORKMAZ
Oruç ile İlgili Hükümler: Sadaka-i Fıtr(6)/Molla Kemal KORKMAZ

Oruç ile İlgili Hükümler: Sadaka-i Fıtr(6)/Molla Kemal KORKMAZ

A+A-

 

Sadak-i Fıtr:[1]

Hanefilere göre, hür ve Müslüman kimse eğer zaruri ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra malından nisap haddinde fazlalık kalırsa o zaman fitir sadakası vacip olur. Hz. Peygamber efendimiz şöyle buyuruyor:

“Küçük ve büyük her hür ve köle için buğdaydan yarım sa’ ve hurma ve arpadan bir sa’ vererek fitir sadakanızı eda edin.”

Fitir sadakasını kişi kendi yerine ve küçük evlatları ve köleleri için vermelidir. Hanımı ve büyük evlatları için fitir sadakası vermesi gerekmez. Bunlar imkânları varsa kendileri fitir sadakalarını vermelidir.

Fitir sadakası kişinin beldesinde ençok tüketilen yiyecekten olmalı belki eğer kişi sene içinde kendisinin en çok tükettiği yiyecekten sadakasını çıkarırsa bu daha iyidir.

Ebu Henife ve Muhammed b. Hasan’a göre bir sa’a sekiz irak ritlidir. Ama Ebu Yusuf’a göre beş irak ritli ve bir ritlin üçte biridir.

Fitir sadakası bayram günü fecirin doğmasıyla başlar. Bayram namazından önce fitir sadakasının verilmesi müstahaptır. Çünkü peyğamber efendimiz namazdan önce sadakasını verirdi. Eğer bir kimse ihtiyaca binaen bayramdan öncede sadakasını verirse caizdir.

Şafiilere göre de fitir sadakası kadın ve erkek her hür Müslümana farzdır.  Ve beldesinde en çok tüketilen yiyeceklerden bir sa’ sadaka olarak vermelidir. Şafiiler, Hanefiler gibi bir ayrım yapmamışlardır. Belki ister buğday olsun ister hurma ve ya başka bir yiyecek olsun hepsinde bir sa’ sadaka olarak vacip bilmektedirler. Ve her bir sa’Şafiilere göre beş irak ritli ve bir ritlin üçte biridir. Kişi nafakasını vermekle mükellef olduğu herkesin fitir sadakasını vermelidir.

İmam Şafii kadim görüşünde fitir sadakasının bayram günü fecirin doğmasıyla vacip olduğunu belirtmiş. Ama yeni ve son görüşünde ise bayram akşamı mağribin girmesiyle vacip olduğunu belirtmiştir. Müstahap olan bayramdan önce verilmesidir. Bayram gününde sadaka vermeyip diğer güne erteleyen günahkârdır ve kazasını yerine getirmelidir.

Not:

Belirlenmiş ölçüler vacip olan miktardır. Ondan aşağısı fakire verilirse normal bir sadaka sayılır ki, fitir sadakası sayılmaz. Fazladan vermek ise müstehaptır.

Günümüzde beldelerin, şehirlerin ve ülkelerin en çok tükettiği yiyecekler farklı olabilir. Sadr-ı İslam’da en çok tüketilen yiyecekler buğday, hurma ve arpa idi. Bugün bazı yerlerde en çok tüketilen yiyecek et olabilir. Dolayısıyla eğer kişi, kendi beldesinin ya da kendisinin en çok tükettiği yiyeceği ölçü alırsa evladır.  Fitir sadakasını ramazan ayı içinde ihtiyaca binaen fakirlere vermek isteyen kişisadakasını verebilir ve bu durum ulema tarafından caiz görülmüştür. Lakin sadaka vermek de bir ibadettir, niyet ve ihlas ile yapılmalıdır. Belirttiğimiz üzere fitir sadakası ya bayram akşamı yada bayram günü fecirden itibaren vacip olmaktadır. Bu iki zamanda sadakasını veren kimse edaya niyet edebilir. Âmâ daha önceden vermek isterse vacibin eda vakti henüz gelmemiş olduğunda muallak olarak niyet eder ve ihtiyaten bayram günüde eda niyetini tazeler. Sadakayı yiyecek olarak vereceği gibi para olarak da verebilir.

Fitir sadakasının bugünkü karşılığı kaç gramdır?

Bugünkü ölçü birimiyle İmam Şafi’ye göre bir sa’ 2 kilo 176 gr’dir. Ebu Hanefi’ye göre ise 3 kilo 800gr’dir.Ama galip ve yürürlükte olan görüş ise bir sa’ 2kilo 751gr’dir. Bu ölçüde buğday vereceği gibi bu ölçünün kaç para olduğunu hesaplayıp onu da sadaka olarak verebilir. İşi kolaylaştırmak için kişi başı 3 kg hesaplanırsa şüphesiz sadakasını eda etmiş olur. Diyanet işleri bu senenin fitir sadakasını kişi başına 16 tl olarak belirtmiştir.

 


[1]El Nihaye cç2 s. 139-142/El Mühezzeb c.1 s.227-230

Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.