1. YAZARLAR

  2. Ali Bulaç

  3. Onların Demokrasi'si
Ali Bulaç

Ali Bulaç

Yazarın Tüm Yazıları >

Onların Demokrasi'si

A+A-

     Batılı Demokrasi, Demokrasi adına meydanlara dökülen kitlelerin ne kadarını karşılayabileceğinin test edilmesi yönüyle Mısır’da kritik bir sınavdan geçiyor. Ortada bir paradoks var.

 

     Bir yandan Müslüman Kardeşler (İhvan) gibi bölgenin en köklü İslamî hareketi demokratik bir talepte bulunuyor, diğer yandan Demokrasi yanlısı Batı dünyası (ABD ve AB) sözkonusu demokratik talebi bastıran askerî darbeye sahip çıkıyor. Darbeye arka çıkanlar sadece hükümetler ve devletler değil, fikrî ve siyasî gruplar da; liberaller, laikler, solcular, milliyetçiler vs.

     Açıklanmayı bekleyen paradoks derindeki bir sorunu ortaya çıkarıyor: Batı tarafından formüle edilmiş Demokrasi teorisi, Mısır’da - ve kısmen Türkiye’de - onu var eden özel toplumsal ve felsefî şartların dışında yeni karşılaştığı fikrî çerçeveler ve toplumsal aktörler karşısında acziyet içine girmiş bulunuyor.

     John Esposito Mısır darbesinden sonra Batı medyasında “Ortadoğu’nun Demokrasi'ye ne kadar hazır olduğu” konusunun tartışıldığını söylüyor. Aslında soruyu “İslam dünyası Batı tarafından standartları tayin ve tespit edilmiş olan Demokrasi'yi içselleştirme kapasitesine sahip mi, değil mi?” şeklinde değiştirmek lazım. Değilse “başka bir Demokrasi” mümkün mü? Çünkü tartışmanın merkezî yerinde Demokrasi içinde siyaset yapmak isteyen grupların İslamiyet’i referans almaları ve sınıfları iktidara taşımak üzere şekillenmiş bulunan Batı tipi siyasî partilerden farklı cemaat yapılarının birer siyasî aktör olarak yarışa katılmaları olgusu yatmaktadır. Bunun farkında olan Esposito şöyle diyor: “Avrupa ve Amerika Mısır darbesini onaylayan bir tavır sergileyerek aslında ‘Batı’nın Ortadoğu’da demokratik yönetimlere özellikle İslamî bir referansa sahip bir Demokrasi'lere hazır olmadığı’ mesajını verme riskine girmiş oluyor. Batı darbeye 'darbe' diyemeyerek, perde arkasından askerleri destekleyerek ve darbeye karşı çıkan milyonlarca Mısırlı'yı görmezden gelerek ‘biz Demokrasi'yi bizim istediğimiz tarzda bir Demokrasi olduğu müddetçe destekleriz’ duruşunu benimsemiştir.” (Zaman, 27 Temmuz 2013)

     Zaman’da (26 Temmuz) konuşması yayınlanan Mısırlı siyasetbilimci Merwe Maziad, İhvan’ın bir siyasî parti olmayıp bütün Arap ülkelerinde şubeleri olan Pan - İslamist bir hareket olduğunu söylüyor. Amacı Müslüman bireylerin, toplumsal hayatın ve birlik içinde yer alacak devletlerin düzenini İslamî değerlere göre düzenlemeye çalışmak. Maziad darbecilere duyduğu sempatiyi gizlemeye çalışsa da, Mursî’nin İhvan’ın 2012’de seçimleri kazandıktan sonra “bütün kurumları ele geçirmeye, demokratik haklara saygısız bir yönetim kurmaya yöneldikleri”ni söyleyerek aslında darbeye naif de olsa bir meşruiyet zemini arıyor. O'na göre her ne kadar Özgürlük ve Adalet Partisi’ni kurup seçimlere katıldıysalar bile, geride aslolan İhvan’dır ve İhvan’ın dizginleri Mursî’nin elinde değil, genel mürşid Muhammed Bediî’nin elindedir. Bu kombinezonda Mursî, kendini İhvan’dan ayıramadı, Mısırlılar da - herhalde darbeci liberal, milliyetçi, solcu ve sosyalist II. Tahrirciler'i kastediyor - Mursî’ye “Pardon, biz İhvan’ı ve mürşidi seçmedik” dediler, Mursî diretince askeri Demokrasiyi kurtarmaya çağırdılar. Maziad İhvan yerine “Millî Görüş gömleğini çıkarıp siyaset yaptığını beyan eden AK Parti”yi örnek gösteriyor. Ama bize neden AK Parti’nin şimdi Batı tarafından antidemokratik yollarla devrilmek istendiğini açıklamıyor.

     NOT: Darbecilerin Kahire ve diğer şehirlerde giriştiği katliam darbenin iç ve dış destekleyicileri tarafından kanlı bir sürece sokulmak istendiğini gösteriyor. Libya üzerinden silahlı gruplar Mısır’a sokulup Suriye’dekine benzer bir iç savaş planlanıyor. Bugüne kadar İhvan silahlı mücadele ve şiddetten kaçındı. İhvan Sözcüsü Dr. Eşref Abdülgaffar, “Bizi sürekli öldürüyorlar ama biz asla öldürmeyeceğiz” diyor. Müslüman Kardeşler silahla karşılık vermeden direnişlerine devam etme kararlılığını gösterebilirlerse hakkın toparlayıcı gücü Firavun ve işbirlikçilerini mağlup edecektir. Başarı, Suriye’deki hataya düşülmemesine bağlıdır. Dualarımızla yanlarındayız.

     ZAMAN

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.