1. HABERLER

  2. RÖPORTAJ

  3. İran’ın Kürdistan karşıtı planları var!
İran’ın Kürdistan karşıtı planları var!

İran’ın Kürdistan karşıtı planları var!

Kürdistan Yönetimi Tarım ve Su Kaynakları Bakanı Abdusetar Mecid, İran'ın planlı bir şekilde Kürt ürünlerini piyasadan düşürmeye çalıştığını söyledi.

A+A-

Kürdistan Yönetimi Tarım ve Su Kaynakları Bakanı Abdusetar Mecid, İran'ın planlı bir şekilde Kürt ürünlerini piyasadan düşürmeye çalıştığını söyledi.

Bağdat Hükümeti'nin Kürdistan Bölgesi'nden giden ürünlere engel çıkardığını dile getiren Abdusetar Mecid, “Maalesef iç sorunlarımızdan dolayı bu tür sorunlara zaman ayıramadık. Irak'a neden böyle yapıyorsunuz diye soramadık” dedi.

Kürdistan İslami Topluluk (Komel) üyesi olan Bakan Abdusetar; buğday, patates ve nar ihraç ettiklerini ifade ederek, “Bazı ülkelerden talep aldık. İç ürün desteklenirse başka ürünler de ihraç edilebilir” diye belirti.

Tarım ve Su Kaynakları Bakanı Rûdaw'ın sorularını yanıtladı:

Bakanlık olarak gelirleriniz ne kadar?

Geçen yıl bakanlığımızın geliri 71 milyar dinar dolayındaydı. Bu gelir ithal ürünlere uygulanan vergiden elde edildi. Ancak bu yıl iç üretim daha fazla olduğunu için gelirin daha düşük olmasını bekliyoruz. Yasalara göre gelirin tamamı Maliye Bakanlığı'na veriliyor ancak Sayın Başbakan’la yaptığımız görüşmede söz konusu gelirin yüzde 30'unun iç üretimin desteklenmesi için bakanlığımıza geri verilmesini talep ettik.

Elde ettiğiniz gelir personelinizin maaşlarına yetiyor mu?

8 aylık gelirimiz personelimizin yüzde 78'inin maaşını karşılıyor.

Kürdistan Bölgesi'nde hangi ürünlerde ihtiyaç fazlası üretim var?

Sebze ve meyvenin yanı sıra kırmızı ve beyaz ette de iç ihtiyacın üzerinde bir üretim var. Kırmızı ve beyaz et Irak'ın iç ve güney bölgelerine gönderiliyor. 2015'te 844 bin, 2016'da ise bir milyon 686 bin ton buğday üretildi.

Ekonomik kriz mi üretimin artmasını sağladı?

Doğru, ekonomik kriz bir faktördü ancak bakanlığımızın plan ve programıyla birlikte iç üretiminin desteklenmesi ve ithal ürünlere vergi uygulanması en büyük etken oldu. Bunun dışında iç ürünlerden dolayı İran ve Türkiye ile sorunlar yaşıyoruz. Irak'la kavga ettik. Bütün bunlar iç üretimin desteklenmesini sağladı.

Biz ya ithal ürünü yasaklıyoruz ya da artı vergi uyguluyoruz. İran ürünlerini Kürdistan'da yasaklamaya veya daha fazla vergi uygulamaya hakkımız var. Onlar planlı bir şekilde kendi ürünlerini Kürdistan piyasasında pazarlıyor. İran Tarım Bakanlığı'nın piyasamızı düşürmek için kendi çiftçilerine her türlü desteği verdiği yönünde bilgi alıyoruz. İran, çiftçilerin Kürdistan Bölgesi'ne ihracat yapması için her türlü desteği veriyor.

Hangi ürünler ihraç ediliyor?

Buğday, patates, elma başta olmak üzere birçok ürün ihraç ediliyor. Çiftçiler desteklenirse daha fazla ürün ihraç edebiliriz. İran ve Lübnan başta olmak üzere birçok ülkeden teklif aldık. Ancak fiyatlarda anlaşamadık. Biz çiftçilerimizin büyük kâr elde etmesini istiyoruz.

Bakanlığınız Irak Hükümeti ile çok sorun yaşadı. Bu sorunlara çözüm bulundu mu?

Evet, sorunların büyük bir bölümü çözüldü. Ancak Irak kurumsal bir ülke olmadığı için örneğin bir kontrol noktasındaki sorumlu para almak için ürünlerimizi engelliyor veya geciktiriyor. Maalesef iç sorunlarımızdan dolayı bu tür sorunlara zaman ayıramadık. Irak'a neden böyle yapıyorsunuz diye soramadık. Irak Tarım Bakanı'yla Erbil'de bir anlaşma imzaladık. Bu anlaşma çerçevesinde bakanlık Kürdistan Bölgesi'nin ürünlerinin engellenmemesi için talimat verdi.

Neden meyvelerin saklanabileceği modern depolar yok?

Çiftçimiz ürününü depolarda saklamak istemiyor. En kısa sürede daha düşük fiyatla bile olsa ürünlerini elinden çıkarmayı arzu ediyor. 4 ilimizde 18 meyve ve sebze deposu inşa edilecek. Bunlar özel sektör tarafından yapılacak. Başbakan bu konuda borç alınmasını destekliyor.

Silolar konusunda da Ticaret Bakanlığı ile sorun yaşıyorsunuz...

Silolar Tarım Bakanlığı'na bağlı olmalı ancak Ticaret Bakanı bunu kabul etmemişti. Şimdi Tarım Bakanlığı'na bağlanınca yasal olarak bu sorun ortadan kalkmış olacak. Çiftçilerden buğdayın teslim alınması süreci bizim tarafımızdan takip edildi ve sorunsuz bir şekilde gitti. Ticaret Bakanlığı sadece satışları takip edecek. Ancak önceki yıllarda bir çiftçi 40 gün kadar sırada bekliyordu.

Parlamentoya sunduğunuz yasa tasarıları henüz görüşülmedi. Bu engel teşkil ediyor mu?

Bazı önemli yasaların olmaması ciddi sorunlara yol açıyor. Su kaynaklarının idare edilmesi için bir yasa yok. Parlamento askıya alındığı için bu sorunları gideremiyoruz. Bunun dışında üniversitelerde tarım bölümü mezunlarına tarımsal arsa verilecekti ancak gerekli düzenlemeyi yapamadığımız için bu proje de kaldı.

Siz hükümetin kurulmasında Komel’in müzakere heyeti başkanıydınız. Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile Komel arasındaki anlaşmanın yüzde kaçı uygulandı?

Anlaşmanın 3 maddesi uygulandı. Onlar da Tarım Bakanı, Çevre Bakanı ve Bomba İmha Kurumu Başkanlığı görevleriydi. Diğer maddeler ise reform ve Komel üyelerinin yasa ve tüzüklere göre kamu kurumlarına atanması, onlara arsa verilmesi, emeklilik, eski peşmergeler gibi başlıklarla ilgiliydi.

KDP'li bir yetkili Komel'den hiçbir şekilde haberleri olmadığını söyledi.

İki parti ilişkileri çok zayıf. Siyasi kriz ve sorunlar sadece KDP ve Komel ile ilgili bir durum değil. Parlamentodaki sorun partiler arasındaki ilişkilere kadar taşınmamalıydı. Parlamento yeniden oturumlara başlayabilir. Daha önce kavgalar edildi ve hatta kan döküldü ancak sonunda hepimiz barıştık.

Başkan Mesud Barzani ile Komel lideri Ali Bapir’in ilişkiler neden bozuldu?

Komel ile KDP ilişkileri parlamentonun 19 Ağustos'taki oturumundan sonra gerildi. Mesud Barzani ile Ali Bapir arasında kin ve nefret söz konusu değil. Ancak aralarında görüşme de gerçekleşmedi. Bazı medya organları bu konuda asılsız haberler yaparak Ali Bapir'in toplantı talebinin Barzani tarafından reddedildiğini iddia etti. Halbuki böyle bir şey yaşanmadı. Barzani neden reddetsin?

Ali Bapir'in Kürdistan Bölgesi'nin üst düzey heyetinin Bağdat'a yaptığı ziyarete katılmasını destekliyor muydunuz?

Ali Bapir'in katılmasını tavsiye etmiyorum. Ancak Komel'in üst düzey bir heyetinin heyette yer alması gerektiğini düşünüyorum.

Bağdat'ta yaptıklarımızı burada yapamıyor muyuz? Neden burada da kriz ve sorunların çözülmesi için toplanıp müzakere yapılamıyor?

Mesud Barzani, Bağdat'ta yaptığını burada da tekrarlayamıyor mu? Mesud Bey 3 yılı aşkın süre Bağdat'a gitmedi. Bağdat'a karşı çok sert açıklamalar yaptı, onlar da Mesud Bey’e karşı çok sert ve uygunsuz sözler sarfettiler. O zaman neden Bağdat'a gitti? Kürdistan halkının menfaati için gitti. Bu yüzden Mesud Barzani aynı şekilde siyasi partileri ziyaret ederek iç sorunları çözmeli. Bütün sorunlar başkanlık yasasından kaynaklandı. Mesud Bey başkan olmasa da ağırlığı var.

Hükümetten çekilme konusu sık sık gündeme getiriliyor. Bir bakan olarak ne düşünüyorsunuz?

Biz hâlâ hükümetin bir parçasıyız ve varlığımız kadar sorumluyuz. Özellikle bize verilen görevlerde. Komel içinde de çekilme gündeme geliyor. Eğer Komel'in çekilmesiyle maaş sorunu ortadan kalkacak ve halkın durumu iyileşecekse biz şimdiden çekilmeye hazırız. Ben soruyorum: Komel'in çekilmesiyle yolsuzluk sona erecek mi? Ayrıca biz yolsuzluğun bir parçası değiliz. Bizim çekilmemiz tereyağdan kıl çekmekten daha kolay.

Başbakan Komel'in bakanlarını destekliyor mu?

Başbakan çalışma arkadaşları ve biz dahil bütün bakanlarını destekliyor. Birçok kez yapılan çalışmalardan dolayı bizi tebrik etti.

Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.