1. HABERLER

  2. MAKALELER

  3. EMANET ADALET SADAKAT/Arş.Gör. Erkan Baysal
EMANET ADALET SADAKAT/Arş.Gör. Erkan Baysal

EMANET ADALET SADAKAT/Arş.Gör. Erkan Baysal

A+A-

 

Başta dini metinler olmak üzere ahlak ve değere dair bütün söylemlerde üç kavram sıklıkla zikredilmektedir. Bunlar; "emanet", "sadakat" ve "adalet" kavramlarıdır. Hayatın birçok alanında bireysel ve toplumsal değerlere vurgu söz konusu olduğunda bu kavramlar mutlaka vurgulanmaktadır. Bu nedenle başta İslam olmak üzere tüm semavi dinlerin değerler hiyerarşisi, bireysel ve toplumsal yetkinleşme projesi bu kavramlar ekseninde oluşmaktadır.

Kur'an'dan birer örnek verelim;

- (Emanet) "Şüphesiz biz emaneti göklere, yere ve dağlara teklif ettik de onlar onu yüklenmek istemediler, ondan çekindiler. Onu insan yüklendi. Çünkü o çok zalimdir, çok cahildir". (Ahzap, 72)

- (Adalet) "Bir topluma olan kininiz, sakın ha sizi adaletsizliğe itmesin. (Maide, 8)

- (Sadakat) "Müminlerdendir o erler ki Allah'a verdikleri ahde sadakat gösterdiler. Kimi adağını ödedi (canını verdi), kimi de beklemektedir. Onlar, ahitlerini hiç değiştirmediler. (Ahzab 23)

Sıkça yapılan hatalardan birisi de kavram karmaşası veya kavramlar arasındaki farklılıklara riayet edilmemesidir.  Bu nedenle birbirlerine yakın birçok kavram arasındaki nüanslara pek riayet edilmemektedir. Kanaatimce "emanet", "adalet" ve "sadakat" kavramları da bunlardan birkaç tanesidir. Oysa hayatın bütün alanlarında sıkça kullanılan bu kavramların farklı anlamları olduğu gibi muhatapları ve çağrışımları da farklıdır. Şöyle ki;

1) Emanetin kapsam alanı (her şey)dir.

Sadakatin kapsam alanı (biz)dir.

Adaletin kapsam alanı ise (biz ve onlar)dır.

2) Adalet, "taş atan"a yöneliktir.

Sadakat, "çiçek atan”a yöneliktir.

Emanet ise "herkes"e yöneliktir.

3) Sadakat, arkadaş ve dindaşların “duygusal bağlılıkları”nı ifade eder.

Adalet, "öteki ve farklıların “uyum"unu ifade eder.

Emanet ise her şeye karşı “sorumluluku ifade eder.

4) Sadakat, daha çok "öznellik ve bireysellik"i içerir.

Adalet daha çok "nesnellik ve toplumsallık"ı içerir. 

Emanet ise "varlık alanının tamamı"nı içerir.

5) emanet "sorumluluk" gerektirir.  

Sadakat "muhabbet"i gerektirir.

Adalet ise "yaptırım"ı gerektirir.

6) Sadakat, "dost"a yöneliktir.

Adalet,"öteki ve düşman"a yöneliktir.

Emanet, ise "her şey"e yöneliktir.

7) Sadakat "biz"i esas alır.

Adalet, "ben ve o"yi esas alır.

Emanet ise "her şey"i esas alır.

8) Emanet olmazsa "evren" virane olur.

Sadakat olmazsa "dostlar" azalır.

Adalet olmazsa "farklılıklar" silinir.

Örnekler;

Hz. Peygamber, nübüvvetten önce insana, topluma ve evrene karşı sorumlu davrandığından dolay "emin", nübüvvetten sonra Hz. Ebubekir gibi dostları olunca "sadık", düşmanlarına karşı bile sınırları aşmayınca "âdil" olarak nitelendi. Yolda geçerken çevre temizliği ile ilgili bir eylemin yapılması evrene karşı "emanet",  düşmanın hakkına bile tecavüz edilmemesi "adalet", dosta selam verilmesi ise "sadakat"tir. Aile yapısı ve neslin devamı düşünülerek yapılan evlilik, "emanet"i, eşler arasındaki iyi ilişkiler "sadakat"i, boşandıktan sonra nafaka ve diğer tüm haklara riayet edilmesi ise "adalet"in gereğidir. Müslümanların, Müslümanlara karşı ilişkilerini "sadakat", İslam düşmanlarına karşı ilişkilerini "adalet",  İslam'la ilgisi olsun veya olmasın her şeye karşı sorumlu olmaları "emanet" kapsamındadır.  Çünkü sadakatte esas olan "fayda" sağlamak, adalette "zarar" vermemek ve aşırı gitmemek emanette ise "denge"yi korumak asıldır.

Kanaatimce Hz. Peygamberde olduğu gibi sorunlarımızın asıl çözüm noktası emanettedir. Emanet, evren ve insanla ilgili birçok sorunun çözümünde kilit rol oynamaktadır. Dolayısıyla başta Müslümanlar olmak üzere insanoğlu olarak evren, taş, toprak, tarih, insanlık, canlı ve cansız varlıklara karşı "emanet" vasfımızı kaybettiğimiz için ne dostumuza "sadık" ne de düşmanımıza "adil" oluruz. Bu nedenle yaşadığımız evrene, taşa, toprağa, canlı ve cansıza ihanet ettik.

 

BİZ EMANETE İHANET ETTİK


YAZARIN YAYINLADIĞIMIZ DİĞER MAKALELERİ:

İslâmî İnşa ve Nebevî Gelenek-2/Arş.Gör. Erkan Baysal

- İslâmî İnşa -1/Arş.Gör. Erkan Baysal

- İslam ve İnşa/Arş.Gör. Erkan Baysal

- DİNÎ RADİKALİZM VE YIKIM/Arş.Gör. Erkan Baysal

- İLİTAM, İLTİÂM, İLLET-İ TÂM/ Arş.Gör. Erkan Baysal

- Endülüs’te Medeniyetimizi Suriye’de İnsanlığımızı Kaybettik/ Arş.Gör. Erkan Baysal

- Ramazan’ın Misyonu/ Arş. Gör. Erkan BAYSAL

- MUHAKKİK VE RABBÂNİ BİR ÂLİMİN (MUHAMMED SALİH EKİNCİ) MECLİSİNDEN NOTLAR/ Arş. Gör. Erkan BAYSAL

- Bediüzzaman/Ğaribüzzaman (Said’e Bin Selam Olsun)/ Arş.Gör. Erkan Baysal

- TEKFİR VEYA IŞİDÇİLİK/ Arş.Gör. Erkan Baysal

- Hadis Usulü "Yalan Uydurma" Usulü müdür?/ Arş.Gör. Erkan Baysal

- SURİYE SAVAŞI VE COĞRAFYAMIZIN GELECEĞİ / Arş.Gör. Erkan Baysal

- KUR'AN LAFZI ALLAH'A AİT DEĞİL Mİ?/Arş.Gör. Erkan Baysal

- Eş'ârî "Değer Anlayışını" Eleştirirken Ne Kadar Mutezile veya Mâtürîdî’yiz?/Arş.Gör. Erkan Baysal

- Politik, Toplumsal ve Epistemolojik Sünnilik/Arş.Gör. Erkan Baysal

 

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.